Amerika Birleşik Devletleri, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 60 ticaret ortağına 'zorla çalıştırma' gerekçesiyle yeni ve kalıcı gümrük vergileri getirdi. Ankara, yüzde 12,5'lik en yüksek tarife dilimine tabi tutuldu.
Amerika Birleşik Devletleri, 60 ülkeyi kapsayan yeni gümrük vergileri listesine Türkiye'yi de dahil etti. Washington yönetiminin 'zorla çalıştırma' gerekçesiyle getirdiği bu tarifeler, Türkiye için yüzde 12,5 gibi en yüksek dilimde uygulanacak. Bu karar, gıdadan elektroniğe, araçlardan hizmet sektörüne kadar geniş bir yelpazedeki ürün ve hizmetleri etkileyecek.
Geçtiğimiz günlerde Ankara'daki NATO zirvesinde sergilenen samimi pozlar ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki 'özel ilişki' izlenimi, Türkiye'nin bu vergilerden muaf tutulacağı veya en azından yüzde 10'luk daha düşük bir oranla karşılaşacağı beklentisini yaratmıştı. Ancak Türkiye, beklentilerin aksine en üst seviye olan yüzde 12,5'lik gümrük vergisiyle karşılaştı.
ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi tarafından yürütülen 'zorla çalıştırma' soruşturmasının sonuçlarına dayandırılan bu yeni tarifeler, 80 ekonominin 'zorla çalıştırma ile üretilen malların ithalatına yönelik yasağı etkili bir şekilde uygulamadığı' savunmasıyla açıklandı. Karar, 1974 Ticaret Kanunu'nun 301. Maddesi'ne dayandırıldı ve yönetimin olağanüstü hal yetkilerine bağımlı kalmaktan kaçınıldığı belirtildi.
Yeni önlemler, mevcut yüzde 10'luk küresel tarifelerin süresi dolduktan sonra Cuma günü yürürlüğe girecek. Nisan 2025'te getirilen ve Yüksek Mahkeme tarafından hukuka aykırı bulunan tarifelerin ardından devreye sokulan geçici rejimin 24 Temmuz'da sona ermesiyle bu yeni düzenleme kalıcı hale gelecek. Önceki iptal edilen tarifelerin aksine, bu yeni vergilerin 'kurşun geçirmez' bir yapıya sahip olduğu ifade edildi.
Dolar karşısında değer kaybeden Türk Lirası'nın ekonomik etkisine eklenen bu tarifeler, Türkiye ekonomisi üzerindeki baskıyı artırabilir. Ayrıca, ABD ve Türkiye arasında imzalanması değerlendirilen, ABD donanmasını kapsayacak gemi üretim ve bakım anlaşmalarının bu vergilerle birlikte nasıl işleyeceği belirsizliğini koruyor.
ABD'nin müttefiki ülkelerden de karara tepkiler gelmeye başladı. Japonya Hükümet Sözcüsü Minoru Kihara, ABD'nin kararını 'üzüntü verici' olarak nitelendirirken, Avustralya Ticaret Bakanı Don Farrell da ülkesinin ihracatına uygulanan yüzde 12,5'lik tarifeye tepki gösterdi.
Endonezya'da Anak Krakatau Yanardağı'nın patlaması, ülke genelinde hava ulaşımını felç etti. 7 havalimanının kapanmasıyla 270 binden fazla yolcu mahsur kalırken, 2 bin 300'den fazla uçuş iptal edildi.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Almanya'nın Leipzig-Halle Havalimanı'ndaki İHA olayı sonrası aldığı diplomatik tedbirleri sert bir dille eleştirerek, bu adımları 'gerçek bir savaşın başlangıcı' olarak yorumladı. Lavrov, Almanya'nın İkinci Dünya Savaşı öncesi uygulamalarına atıfta bulunarak 'Yine savaş istiyorlar' dedi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik barış teklifini iletmek üzere ilk kez Kiev'e ulaştı. Heyet, Ukrayna ziyaretinden önce Moskova'da Rus yetkililerle önemli görüşmeler gerçekleştirdi.