ABD'nin kritik minerallerde Çin'e olan bağımlılığını azaltma planları, yerli üretimin yetersizliği nedeniyle bekleneni veremedi. 2027'de yürürlüğe girecek kısıtlamalara rağmen, nadir toprak elementleri ve diğer stratejik madenlerdeki açık devam ediyor.
ABD'nin Çin'e olan kritik maden bağımlılığını sona erdirme çabaları, yerli üretimin yetersizliği nedeniyle sekteye uğradı. Özellikle nadir toprak mıknatısları talebinde büyük bir açık yaşanıyor; 2025 yılında yaklaşık 48 bin tonluk talebe karşılık, ABD'nin yerli kaynakları sadece 300 ton sağlayabildi. Bu durum, ihtiyacın yüzde 1'ini bile karşılayamadığını gösteriyor ve Washington'ın tedarik zincirini çeşitlendirme stratejisini zorluyor.
Pentagon'un tedarik zincirini yakından takip etme kararı ve Trump yönetiminin aldığı önlemlerle birlikte, ABD savunma şirketleri için 1 Ocak 2027'den itibaren Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore'den belirli kritik mineralleri satın alma kısıtlamaları getirilecek. Bu kısıtlamalar, nadir toprak elementleri ve mıknatısların yanı sıra tungsten, molibden ve tantal gibi stratejik metalleri kapsıyor. Bu malzemeler, uçaklardan füzelere, otomobillerden bilgisayarlara kadar geniş bir üretim yelpazesinde hayati öneme sahip.
ABD'nin en yaygın nadir toprak mıknatısı türündeki yıllık talebi 2025'te yaklaşık 48 bin tona ulaşırken, Amerikan kaynaklarının sağladığı miktar yalnızca 300 tonda kaldı. Bu, yerli arzın talebi karşılama oranının yaklaşık yüzde 0,6 olduğunu gösteriyor. Ülkedeki üreticilerin kapasiteyi yıl sonuna kadar 5 bin tona çıkarması beklense bile, ihtiyaçların yaklaşık yüzde 90'ı açıkta kalacak.
Sorun sadece nadir toprak elementlerinin çıkarılmasıyla sınırlı değil. Minerallerin ayrıştırılması, rafine edilmesi ve yüksek performanslı mıknatıslara dönüştürülmesi gerekiyor. Çin, küresel nadir toprak rafinaj kapasitesinin yüzde 80'inden fazlasını ve kalıcı mıknatıs üretimindeki payının ise yüzde 95'e yakınını kontrol ederek bu alandaki küresel üstünlüğünü koruyor.
Nadir toprak mıknatıslarının yanı sıra, ABD'nin sorunu diğer kritik minerallerde de devam ediyor. Ülkede tungsten üretimi 2015'ten, tantal üretimi ise 1959'dan bu yana yapılmıyor. Yeni tungsten madenlerinden birinin 2028'de faaliyete geçirilmesi planlanırken, geliştirilen tantal projesi için kesin bir üretim takvimi bulunmuyor. Her iki projenin de 1 Ocak 2027'de başlayacak kısıtlamalar tarihine yetişmesi beklenmiyor.
Washington yönetimi, önceki yıllarda yerli arzın yetersiz kalması nedeniyle şirketlere istisnalar tanımıştı. Ancak Trump yönetimi, 20 Temmuz'da imzaladığı kararnameyle bu istisnaların alınmasını zorlaştırdı. Şirketler artık uygun Amerikan veya müttefik ülke kaynağı bulmak için kapsamlı arama yaptıklarını kanıtlamak, kullandıkları malzemenin kaynağını açıklamak ve yasaklı tedarikçiden çıkış takvimi sunmak zorunda kalacak.
ABD, çoğu kritik mineralde yer altı rezervlerine sahip olmasına rağmen, madencilik, ayrıştırma, rafinaj ve mıknatıs üretimini aynı zincir içinde gerçekleştirecek kapasiteyi kuramadı. Düşük küresel fiyatlar da Amerikan projelerinin finansmanını zorlaştırıyor. Washington, Çin'in üreticilerini destekleyerek piyasaya düşük fiyatlı ürün sunduğunu ve ABD'deki yatırımların karlılığını baskıladığını savunuyor.
Filipinler'de yaşanan ilginç bir olayda, otel arayan bir kadın yanlışlıkla kadın cezaevine mesaj gönderdi. Cezaevi yönetiminden gelen esprili yanıt sosyal medyada gündem oldu.
Uluslararası iş birliğiyle yürütülen operasyonlar neticesinde, kırmızı bültenle aranan 27 ve ulusal seviyede aranan 38 firari olmak üzere toplam 65 suçlu Türkiye'ye getirildi.
Fabrika zeminine serilen dev hamur kütlesi üzerinde çıplak bir işçinin yuvarlandığı ve hamurun hortumla ıslatıldığı görüntüler büyük yankı uyandırdı. Olay, gıda güvenliği endişelerini artırdı.