ABD ile İran arasındaki gerilim tırmanırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın hedef gösterdiği Kazma Dağı, İran'ın yer altındaki gizemli nükleer tesislerinin yeni merkezi olarak dikkat çekiyor. Bu stratejik konum, bölgedeki tansiyonu artırıyor.
ABD ile İran hattında gerilimin dozu her geçen gün artarken, gözler Tahran’ın en gizemli nükleer tesislerinden biri olduğu öne sürülen Kazma Dağı’na çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump, Kazma Dağı’nın çok yakında ve çok güçlü biçimde vurulacağını belirterek, “İran’la işimiz henüz bitmedi” açıklamasını yaptı. Trump’ın tehdidinin ardından Tahran da olası bir saldırının karşılıksız kalmayacağı uyarısında bulundu.
İran’ın orta kesimindeki Zagros Dağları’nda bulunan ve adını Farsçada “kazma” anlamına gelen “Kolang” kelimesinden alan Kazma Dağı (Kuh-e Kolang), ülkenin önemli uranyum zenginleştirme merkezlerinden Natanz Nükleer Tesisi’nin yaklaşık 1,5 kilometre güneyinde yer alıyor. 2020 yılında Natanz’da meydana gelen bir patlamanın ardından bu dağın altında, bir yer altı tesisi inşasına başlandığı tahmin ediliyor.
Kazma Dağı'nın Stratejik Konumu ve Yapısı
Uzmanlar, Kazma Dağı’nın sert granit kaya yapısına sahip olduğunu ve en az 80 ila 100 metre altına uzanan tesisin geniş bir tünel ağına sahip olduğunu belirtiyor. Tesisin Natanz ile tünellerle birbirine bağlı olduğu düşünülüyor. Yaklaşık 2,7 kilometrekarelik bir alana yayılan bu yapı, uçaksavar bataryaları, güvenlik çitleri ve Devrim Muhafızları tarafından korunuyor; inşaat çalışmaları ise hâlâ devam ediyor.
Gizemli Tesisin Amacı ve İddialar
Kazma Dağı’nı önemli kılan en büyük neden, dağın altında tam olarak ne bulunduğunun bilinmemesi. ABD merkezli Al-Monitor’a göre, Tahran’ın burada gizli bir uranyum zenginleştirme tesisi kurmayı amaçladığı öne sürülüyor. ABD merkezli Wall Street Journal’a göre ise İsrail istihbaratı, geçen sonbaharda binlerce gelişmiş uranyum zenginleştirme santrifüjünün Kazma Dağı’na taşındığını savunuyor.
İran ise tesisin “yalnızca gelişmiş santrifüjlerin montajı ve üretimi amacı taşıdığını” belirtiyor. Ancak uzmanlar, tesisin santrifüj montajı için planlanan bir tesisten daha büyük olduğuna dikkat çekiyor. Bu durum, tesisin ilerleyen dönemde uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin de yürütülebileceği yeni bir nükleer merkeze dönüşebileceği değerlendirmesini güçlendiriyor.
ABD İçin Zorlu Bir Hedef
Kazma Dağı’nın derinliği ve sert granit yapısı, tesisi ABD açısından son derece zorlu bir hedef haline getiriyor. Uzmanlar, ABD’nin en güçlü sığınak delici mühimmatı olan yaklaşık 13,6 tonluk GBU-57’nin bile dağın altındaki ana bölümlere ulaşıp ulaşamayacağının belirsiz olduğunu belirtiyor. Bu durum, olası bir askeri müdahalenin karmaşıklığını ortaya koyuyor.