Analistler, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları nedeniyle uluslararası piyasalarda derinleşen bir motorin krizi yaşanabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Küresel arzın azalması ve rafineri kapasitelerinin zorlanması, motorin fiyatlarını rekor seviyelere taşırken, kış aylarında ciddi bir kıtlık riski öngörülüyor.
Uluslararası piyasalar, Basra Körfezi'ndeki altı aydan fazla süren çatışmalar ve Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırılarının etkisiyle derinleşen bir motorin krizi tehlikesiyle karşı karşıya. Analistler, bu gelişmelerin küresel motorin arzını ciddi şekilde etkilediğini belirtiyor.
Vitol Group CEO'su Russell Hardy, Asya Pasifik Petrol Konferansı'nda yaptığı açıklamada, Orta Doğu ve Rusya'daki başlıca rafine merkezlerinden kaybedilen yakıt ihracatının her biri için günde 2 milyon varile ulaştığını kaydetti. Hardy'ye göre, diğer bölgelerdeki rafineriler halihazırda kapasitelerinin sınırında çalıştığı için tüketiciler mevcut damıtılmış yakıt stoklarına yönelmek zorunda kalıyor ve bu da stokların hızla tükenmesine neden oluyor. Hardy, "Bu çekişleri önleyecek kadar rafineri kapasitesini hâlâ tam olarak kullanamıyoruz" ifadelerini kullandı.
Fiyatlar Rekor Kırıyor, Enflasyon Tehdidi Artıyor
Küresel ekonominin itici gücü olarak kabul edilen motorin fiyatları, savaşın başlamasından bu yana ham petrol fiyatlarının önüne geçti. ICE motorin referans fiyatındaki artış, Brent ham petrolündeki artışın iki katından fazla bir seviyeye ulaşarak, petrol fiyatları nispeten istikrarlı kalmasına rağmen enflasyonist baskıları artırdı. Ayrıca, ham petrol fiyatları da Temmuz ayından bu yana ilk kez 100 dolara doğru ilerliyor.
ABD'de perakende motorin fiyatları, Haziran 2022'de kaydedilen önceki zirveyi aşarak rekor seviyelere ulaştı. Bu durum, küresel arz sıkıntısının fiyatlar üzerindeki etkisini açıkça gözler önüne seriyor.
Rafineri Sıkıntıları ve Kış İçin Kritik Uyarılar
Yüksek motorin marjları, Rusya ve Orta Doğu dışındaki rafinerileri tam kapasite çalışmaya teşvik etse de, analistler bu durumun sürdürülebilirliği konusunda endişeli. Rafineri ekipmanları, çok uzun süre yüksek kapasiteyle çalıştırıldığında arızalara karşı daha savunmasız hale geliyor. Bu durum, tampon stokların sınırlı olduğu bir dönemde yaşanabilecek herhangi bir kesintinin krizi daha da derinleştirebileceği anlamına geliyor.
Kuwait Petroleum'dan Şeyh Khaled Al-Sabah, küresel rafineri sistemi hakkında "Bu yılın sonuna kadar dayanabilirsek, bir başarı olacaktır" değerlendirmesinde bulundu. Al-Sabah, bu durumun yakıtlarda "çok yakında görülecek büyük bir kıtlık" riskini doğurduğunu da ekledi.
ABD'nin ihracatları, özellikle ithalata bağımlı Avrupa'da yaşanan sıkıntıyı bir ölçüde hafifletmeye yardımcı oldu. Ancak, ABD'nin üretimini artırmadığı ve sıcaklıkların düşmesiyle bölgedeki motorin tüketiminin artmaya başlayacağı göz önüne alındığında, bu durumun uzun süreli bir çözüm olmayacağı belirtiliyor. Al-Sabah, "Kuzeybatı Avrupa’da çok zorlu bir kışın bizi beklediğini düşünüyorum. Bu sadece başlangıç" diyerek önümüzdeki döneme dair endişelerini dile getirdi.