Avrupa'nın referans doğal gaz kontratları, son yükselişlerle Ocak 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşarak enerji piyasalarında endişeleri artırdı. Bölgedeki depolama oranları ve jeopolitik gelişmeler fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.
Avrupa'da doğalgaz fiyatları, son dönemde yaşanan sert yükselişlerle Ocak 2023'ten bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. Hollanda'nın en yakın vadeli kontratı, Amsterdam'da megavatsaat başına 77,98 avrodan işlem görerek cuma gününden bu yana yüzde 8'in üzerinde bir artış kaydetti. Bu seviye, Aralık 2022'den bu yana görülen en yüksek kapanış fiyatı olma potansiyeli taşıyor.
Enerji piyasalarındaki bu yükselişte, jeopolitik gerilimlerin de etkisi büyük oldu. ABD Donanması'na ait bir savaş gemisine yönelik iki saldırı girişiminin ardından ABD'nin İran'a ait ham petrol tankerlerini vurması, petrol fiyatlarını varil başına 100 dolar seviyesine taşıdı. Ayrıca, Tahran'ın Ürdün'e füze saldırısı düzenlemesi ve Basra Körfezi'ndeki gemilere yönelik uyarıda bulunması da bölgedeki riskleri artırarak küresel enerji fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Depolama Kapasitelerinde Endişe Veren Durum
Avrupa genelinde doğal gaz depolama tesislerinin doluluk oranı, kış öncesi kritik seviyelerde seyrediyor. Mevcut durumda depolama tesislerinin yüzde 67 oranında dolu olduğu belirtilirken, bu oranın yüzde 84 olan beş yıllık ortalamanın oldukça altında kalması dikkat çekiyor.
Piyasa tüccarları, ısıtma sezonunun başlamasıyla birlikte Asya ve diğer bölgelerdeki alıcılarla doğal gaz sevkiyatları konusunda daha yoğun bir rekabet yaşanabileceği riskini değerlendiriyor. İhracatta devam eden aksaklıklar, küresel gaz piyasasını sıkılaştırarak Avrupa'nın stoklarını yeterli seviyeye çıkarma çabalarını zorlaştırıyor.
Almanya'da Kritik Stok Seviyeleri
Avrupa'nın en büyük enerji piyasası konumundaki Almanya'da ise doğal gaz stok görünümü daha da endişe verici. Ülkedeki depolama tesislerinin doluluk oranı yüzde 55 seviyesinde kalırken, Alman Ekonomi Bakanlığı dört depolama tesisinin neredeyse boş olduğunu açıkladı.
Bakanlık, ısıtma sezonu başlamadan önce belirlenen doluluk hedeflerine ulaşılmasının teknik açıdan mümkün olmadığını bildirdi. Ancak, tesislerin yaklaşık dörtte birinin hedeflenen seviyelerin üzerinde doluluğa sahip olduğu ve mevcut verilerin doğrudan bir arz krizinin yaklaştığına işaret etmediği de belirtildi.
Fiyat Baskısı Devam Edecek
Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi araştırmacısı Anne-Sophie Corbeau, doğal gaz fiyatları üzerindeki baskının kısa sürede ortadan kalkmasının beklenmediğini ifade etti. Corbeau, piyasada fiziki bir gaz kıtlığına ilişkin işaret bulunmadığını, ancak böyle bir durumun ortaya çıkması için çok sayıda olumsuz gelişmenin aynı anda yaşanması gerektiğini vurguladı.