Batı Asya'da tırmanan gerilim, küresel piyasaları savaş alarmına geçirirken, Brent petrolün varil fiyatı 91 doları aşarak 'siyah altını' zirveye taşıdı. ABD-İran anlaşmazlığı ve kritik deniz geçiş noktalarındaki belirsizlikler fiyat yükselişinde ana etken oldu.
Küresel piyasalarda savaş alarmı Batı Asya'daki tırmanan gerilimlerle birlikte 'siyah altını' rekor seviyelere taşıdı. Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, kapanışa göre yüzde 0,92 artışla 91,71 dolara yükseldi. Dün 91,21 dolara kadar çıkan Brent petrol, günü 90,87 dolardan tamamlamıştı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 84,65 dolar seviyesinde işlem gördü.
ABD-İran Gerilimi ve Siyah Altının Yükselişi
Petrol fiyatlarındaki bu yükselişte, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik beklentilerin zayıflaması ve İran'ın saldırı odaklı bir askeri tutum benimseyeceğine ilişkin haber akışı etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump, süresi dolan 60 günlük çerçeve anlaşmayı uzatmak isteyip istemediği sorusuna 'Hayır' yanıtını verdi. Trump, İran ile nihai bir anlaşmaya varıp varamayacakları yönündeki soru üzerine ise 'Anlaşma yapmak istiyorlar ancak benim gerekli gördüğüm türde bir anlaşma yapmayacaklar' ifadelerini kullandı.
Üst düzey bir İranlı yetkilinin diplomatik çabaların sonuçsuz kalması halinde ülkenin savunma odaklı bir politika yerine saldırı odaklı bir politikaya yönelebileceğini söylediği iddiaları da gündeme geldi. Bu gelişmeler, bölgedeki çatışmanın derinleşebileceği ve küresel petrol arzı üzerindeki baskının artabileceği endişelerini güçlendirdi.
Kritik Deniz Yollarında Artan Belirsizlik
Küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında deniz taşımacılığına ilişkin belirsizlik de petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareketini destekliyor. Hürmüz Boğazı'nda gemilerin güvenli geçişine ilişkin endişeler artarken, İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) tarafından yapılan açıklamada, bir geminin makine dairesine bilinmeyen bir cismin isabet etmesi sonucu mürettebattan kayıplar yaşandığı belirtildi.
İran medyasında yer alan haberlere göre, Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait bir şirkete bağlı petrol tankeri, Hürmüz Boğazı'ndan geçişi sırasında İran tarafından alıkonuldu. Bölgede tansiyon yükselirken, Trump da Fox News'e verdiği röportajda, Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin faaliyetlerini engellemesi halinde Umman'ı 'bombalayacaklarını' ifade etti.
Kızıldeniz'deki Yeni Cephe ve Teknik Görünüm
Kızıldeniz'de ise Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a ait bir askeri çıkarma gemisi ile ona eşlik eden dört askeri botu balistik füzelerle hedef aldıklarını duyurdu.
Brent petrolde teknik açıdan 95,25 dolar direnç, 85,65 dolar ise destek bölgesi olarak takip ediliyor. Petrol fiyatlarında jeopolitik gelişmelerin seyrinin yanı sıra Hürmüz Boğazı başta olmak üzere kritik deniz geçiş noktalarındaki gelişmelerin de fiyatlar üzerinde belirleyici olmaya devam edeceği öngörülüyor.