ABD Donanması, uçak gemilerinde kullanılacak altıncı nesil savaş uçağı F/A-XX programı için Boeing'i seçti. Şirket, 20 milyar doların üzerinde bir geliştirme sözleşmesi imzaladı.
ABD Donanması, uçak gemilerinde kullanılacak altıncı nesil savaş uçağı F/A-XX programı için Boeing'i seçti. Şirket, 20 milyar doların üzerindeki geliştirme sözleşmesini kazanarak, 2025'te ABD Hava Kuvvetleri'nin F-47 programı için de tercih edilmesinin ardından iki kuvvetin yeni nesil insanlı savaş uçaklarını geliştirecek.
ABD Savaş Bakanlığı'nın 29 Eylül 2026'da duyurduğu sözleşme, yer ve uçuşa elverişlilik testleri ile sistem ve silah entegrasyonunda kullanılacak birden fazla test uçağını kapsıyor. Lockheed Martin'in Mart 2025'te yarışmadan elenmesiyle, Boeing ve Northrop Grumman F/A-XX ihalesinde karşı karşıya kalmıştı.
Uzun Süren İhale Süreci ve Tepkiler
Boeing Savunma, Uzay ve Güvenlik Başkanı ve CEO'su Steve Parker, “İki gelişmiş avcı uçağını paralel olarak teslim etmek her zaman planımızdı ve buna göre yatırım yaptık” açıklamasını yaptı. Karara itiraz etme hakkı bulunan Northrop Grumman ise ABD Donanması'na “hayatta kalabilir, dijital olarak gelişmiş bir tasarım” sunduğunu belirterek seçimle ilgili daha fazla ayrıntı beklediğini duyurdu.
F-47 ihalesinin ardından F/A-XX programında karar süreci aylarca uzadı. Pentagon, Ekim 2025'te Boeing ile Northrop Grumman arasında seçim yapılmasına onay verdi ancak kazananı açıklamadı. Kongre, 2026 Mali Yılı Savunma Bütçe Yasası kapsamında programa 897 milyon dolar ayırarak geliştirme sözleşmesinin imzalanmasını istedi. ABD Donanması'nın kararını Ağustos 2026 sonuna kadar açıklaması bekleniyordu; Boeing'in seçildiği, programa ayrılan fonun süresinin dolacağı 30 Eylül'den bir gün önce duyuruldu.
F/A-XX'in Donanma İçindeki Rolü ve Gelecek Planları
Pentagon'un planına göre F/A-XX, 2030'lu yıllardan itibaren ABD Donanması'nın F/A-18E/F Super Hornet ve EA-18G Growler uçaklarını destekleyecek, ilerleyen dönemde ise bunların yerini alacak. Uçağın F-35C ile birlikte görev yapması ve insansız hava araçlarıyla çalışabilmesi de hedefleniyor.
İhale kararının açıklandığı gün ABD Donanması, Super Hornet ve Growler üretim hatlarının kapatılmasını planlaması için Boeing'e 16.7 milyon dolarlık ayrı bir sözleşme verdi. F/A-XX'in teknik özellikleri ve program takvimine ilişkin ayrıntılar ise gizli tutuluyor.
Savunma Sanayisinde Tarihi Bir Başarı
1970'lerden bu yana bir şirketin, ABD Hava Kuvvetleri ve Donanması'nın ayrı yürüttüğü ön cephe savaş uçağı ihalelerini birlikte kazanmadığı biliniyor. Boeing'in 1997'de bünyesine kattığı McDonnell Douglas, Hava Kuvvetleri'nin F-15 programı için 1969'da seçilmişti. Donanma da Northrop ile birlikte geliştirilen ve daha sonra F/A-18 Hornet adını alan tasarımı 1975'te tercih etmişti. Her iki kuvvette kullanılan F-35 ise 2001'de geliştirilmeye başlanmıştı.