Bosnalı Sırp savaş suçlusu Ratko Mladiç, 84 yaşında Lahey'deki Birleşmiş Milletler hapishanesinde yaşamını yitirdi. Mladiç, 2017 yılında soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan müebbet hapse mahkum edilmişti.
Bosnalı Sırp savaş suçlusu Ratko Mladiç, 84 yaşında Lahey'deki Birleşmiş Milletler (BM) hapishanesinde hayatını kaybetti. Sırp medyası tarafından duyurulan ölüm haberi, bir BM yetkilisi tarafından da doğrulandı. Mladiç, 2017 yılında soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı.
Kanlı Kariyer ve Yargılanma Süreci
"Bosna Kasabı" olarak da bilinen eski Sırp general, 1992-95 yılları arasındaki Bosna Savaşı'ndaki emirleri nedeniyle yargılandı. Srebrenitsa soykırımına "büyük ölçüde katkıda bulunduğu" gerekçesiyle müebbet hapis cezası alan Mladiç, savaş sonrası 16 yıl boyunca kaçak olarak yaşadı. 2011 yılında Sırbistan'ın kırsal kesiminde yakalanarak Hollanda'nın Lahey kentinde yargılandı ve 2011'den beri BM gözaltı merkezinde tutuluyordu.
Mladiç'in cezası, 2021 yılında temyiz mahkemesi tarafından onandı. Lahey'deki BM mahkemesi, hasta olan Ratko Mladiç'in sağlık nedeniyle tahliye talebini Mayıs 2026'da reddetmişti. Hakim, durumunun "ağır" olduğunu kabul etmesine rağmen, cezaevinde "kapsamlı ve şefkatli bir tedavi" gördüğüne hükmetmişti.
İşlediği Suçlar ve Etkileri
Ratko Mladiç, 1990'larda Bosnalı Sırp güçlerine komuta ederek Bosnalı Hırvat ve Müslüman güçlere karşı savaşta aktif rol oynadı. Komutası altındaki birlikler, Bosna-Hersek'te "etnik temizlik" operasyonları yürüttü. Saraybosna kuşatmasında 10.000'den fazla insanın ölümüne neden oldu ve Srebrenitsa'da 8.000 erkek ve çocuğun katliamından "büyük ölçüde" sorumlu tutuldu.
Yargılandığı davada 10 farklı suçlamayla mahkemeye çıkan Mladiç, Temmuz 1995'te Srebrenitsa'da komutası altındaki Bosna Sırp ordusu tarafından gerçekleştirilen, 8 binden fazla Boşnağın katledilmesi nedeniyle soykırım suçundan mahkûm edildi. Bu olay, II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana işlenen en büyük vahşet olarak kabul ediliyor.
Bosna Savaşı'ndaki Rolü
Bosna'nın 1992 başında Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan etmesinin ardından, Slobodan Milošević liderliğindeki Belgrad yönetiminin desteğini alan Bosnalı Sırp liderler kendi özerk devlet yapılarını kurdu. Mladiç'in komutasındaki askeri harekat, ülke topraklarının mümkün olduğunca geniş bir bölümünü Boşnaklar ve Hırvatlardan etnik temizlik yoluyla arındırmayı hedefliyordu.
Mladiç, modern savaş tarihinde bir başkente yönelik en uzun kuşatma olan Saraybosna kuşatmasında da kritik bir rol oynadı. Çevredeki tepelerde konuşlanan komutası altındaki Bosna Sırp birlikleri, 1992'nin başından 1995'te savaşın sonuna kadar sivillere yönelik sürekli top atışları ve keskin nişancı saldırıları yürüttü. Bosna başkentinin kuşatması resmen Şubat 1996'da sona erdi.