Karadeniz'deki jeopolitik gerilimler, küresel iklim olayları ve yükselen gübre maliyetleri nedeniyle buğday fiyatları son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, dünya genelinde ekmek ve temel gıda ürünleri fiyatları üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.
Küresel tahıl piyasalarında, Karadeniz'de tırmanan gerilimler, ABD ve Avrupa'da üretimi olumsuz etkileyen kuraklık ve sıcak hava dalgaları ile Orta Doğu kaynaklı gübre maliyetlerindeki artış, buğday fiyatlarını hızla yukarı taşıdı. Chicago Ticaret Borsası'nda buğdayın kile fiyatı 7,0850 dolara kadar çıkarak son iki yılın en yüksek seviyesini gördü. Fiyatlar daha sonra 7,03 dolar civarında dengelendi.
Bu gelişmelerin etkisiyle buğday fiyatı, Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, 2025 yıl sonuna göre ise yüzde 38'in üzerinde değer kazandı. Bu yükseliş, dünya genelinde ekmek ve unlu mamuller gibi temel gıda ürünlerinin maliyetleri üzerinde doğrudan bir baskı oluşturuyor.
Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi, dünyanın en önemli tahıl ihracat bölgelerinden biri olan Karadeniz'de sevkiyat riskini artırdı. Rusya'nın Azak Denizi ve Kavkaz limanlarındaki erişim kısıtlamaları ile Ukrayna'nın liman altyapısına yönelik saldırılar, küresel buğday arzına ilişkin endişeleri büyüttü.
Ayrıca, Rusya'da 2026/2027 sezonuna ilişkin hasat beklentileri de düşürüldü. Güney bölgelerde yaşanan verim kayıpları ve ekim alanlarının daralması, ülkenin üretim tahminlerini aşağı çekti ve küresel piyasalardaki arz açığı beklentilerini güçlendirdi.
ABD'nin önemli tarım bölgelerinde etkili olan kuraklık nedeniyle buğday ekim alanları tarihi düşük seviyelere gerilerken, Avrupa'da özellikle Fransa'da sıcak hava dalgalarının rekolteyi olumsuz etkilemesi bekleniyor. Bu durum, Batı ülkelerinden gelecek buğday arzını kısıtlama potansiyeli taşıyor.
Öte yandan, El Nino hava olayının Avustralya'da daha kurak bir iklime yol açması da dünyanın önde gelen buğday ihracatçılarından biri olan bu ülkede üretime ilişkin kaygıları artırdı. Commonwealth Bank Sürdürülebilirlik ve Tarım Ekonomisti Dennis Voznesenski, iklim değişikliğinin ilerleyen yıllarda buğdayın verimi, protein kalitesi ve ekim alanları üzerinde daha belirgin baskılar oluşturabileceğini belirtiyor.
Orta Doğu'da yaşanan gerilimlerin Hürmüz Boğazı üzerinden gübre sevkiyatını zorlaştırması, üretim maliyetlerini artıran önemli unsurlar arasında yer aldı. Gübre fiyatlarındaki bu yükseliş, buğday piyasasında maliyet baskısını güçlendirerek nihai ürün fiyatlarına yansıması bekleniyor.
Uzmanlar, Karadeniz'deki ihracat kapasitesinde yaşanan aksaklıkların küresel buğday fiyatlarını yukarı taşıdığını ve Hürmüz Boğazı'na yönelik risklerin gübre tedarikini de olumsuz etkilediğini vurguluyor. Tüm bu faktörler birleştiğinde, buğday fiyatlarındaki yükselişin devam etme potansiyeli, gıda güvenliği endişelerini artırıyor.
Gıda sektörünün devlerinden Nestlé, bünyesindeki su markalarının yüzde 50'sini ABD'li bir firma ile kurulan Peranel adlı yeni bir ortaklığa devretti. Bu stratejik satış, şirketin hisselerinde sert düşüşe neden oldu.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), haftalık bülteninde Quick Sigorta A.Ş. ve Bewen Enerji A.Ş.'nin halka arz başvurularını onayladığını duyurdu. Bu kararla birlikte iki şirket daha Borsa İstanbul'da yatırımcılarla buluşmaya hazırlanıyor.
SoftBank CEO'su Masayoshi Son, OpenAI'ın yapay zeka tarafından tasarlanan yeni modelleriyle yapay genel zekanın (AGI) beklenenden çok daha hızlı bir şekilde ilerlediğini açıkladı. Son, AGI'nin iki yıl içinde insan zekasını 10 bin kat geride bırakabileceğini iddia etti.