Çinli otomotiv devi BYD'nin Manisa'da planladığı 1 milyar dolarlık yatırım projesinden çekilmesiyle, Türkiye'nin sağladığı tüm teşviklerin faiziyle birlikte geri alınması için hukuki süreç başlatıldı.
Çinli otomotiv devi BYD'nin Manisa'da gerçekleştirmeyi taahhüt ettiği 1 milyar dolarlık yatırım projesinden vazgeçmesi, Türkiye ekonomisinde önemli yankı buldu. Bu kararın ardından, Türkiye tarafından firmaya sağlanan tüm yatırım teşviklerinin faiziyle birlikte geri alınması için hukuki süreç başlatıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında 2024 yılında imzalanan anlaşma ile Manisa'da yıllık 150 bin araç kapasiteli üretim tesisi kurulması öngörülmüştü ve fabrika 2026 yılı sonunda açılacaktı.
Ancak aradan geçen iki yıllık süreçte taahhüt edilen yatırıma ilişkin hiçbir somut adım atılmadığı gözlemlendi. Geçtiğimiz günlerde BYD firması, Manisa'daki yatırımı askıya aldığını duyurarak projeden çekildiğini resmen açıkladı. Bu gelişme, üretim tesisi kurulması şartıyla firmaya sağlanan teşviklerin akıbetine dair tartışmaları beraberinde getirdi.
Hukuki Süreç ve Bakanlık Takibi
BYD'nin yatırım kararından vazgeçmesi üzerine, Türkiye Cumhuriyeti devleti, firmaya sağladığı tüm vergi muafiyetlerini ve diğer destekleri faiziyle birlikte geri almak üzere harekete geçti. Konu, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine de taşındı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 39 soruluk yazılı soru önergesini yanıtladı.
Bakan Kacır, Türkiye'de yeni nesil araç üretim kapasitesinin artırılması amacıyla yatırımlara proje bazlı destek verildiğini ve BYD yatırımının da bu teşvik mevzuatı kapsamında yakından takip edildiğini bildirdi. Mevzuat çerçevesinde yatırımın niteliği, asgari şartları, proje takvimi, firmanın sorumlulukları ve taahhütleri tanımlanarak destek kapsamına alındığını hatırlattı.
Teşviklerin Akıbeti ve Kamu Menfaatleri
Bakan Kacır, teşvik mevzuatının öngördüğü çerçevede izleme ve denetim faaliyetleri ile gerekli idari işlemlerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini belirtti. Sağlanan teşviklerin geri ödenmesine yönelik hususlar ile yatırımcılara uygulanacak diğer müeyyidelerin BYD yatırımı için de geçerli olduğunu vurguladı.
Bu kapsamda, üretim yapmaktan vazgeçen Çinli otomotiv devi BYD'ye sağlanan teşviklerin faiz sistemiyle geri alınacağı teyit edildi. Bakan Kacır, tüm süreçlerde kamunun hak ve menfaatlerinin teminat altında olduğunu ifade ederek, devletin bu konudaki kararlılığını ortaya koydu.