İklim uzmanları, El Niño ve Pozitif Hint Okyanusu Dipolü'nün eş zamanlı etkisiyle dünya genelinde ve Türkiye'de rekor sıcaklıkların yaşanabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Bu durum, özellikle Türkiye için sıcak ve kurak bir sonbahar-kış dönemi öngörüyor.
Son dönemde artan küresel sıcaklıklar, iklim uzmanlarının 'çifte iklim felaketi' olarak adlandırdığı yeni bir dönemin kapıda olduğunu gösteriyor. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, dünya genelinde ortalama sıcaklıklarda yukarı yönlü bir sıçrama yaşanacağını vurguladı. Bu öngörü, özellikle El Niño ve Pozitif Hint Okyanusu Dipolü gibi iki önemli iklim olayının aynı döneme denk gelmesiyle pekişiyor.
El Niño ve Beklenen Etkiler
Uzmanlar, El Niño'nun gücünü sıcaklık anomalileriyle tanımlıyor: uzun dönem ortalamasından 0,5 derece üzeri zayıf, 1,5 derece üzeri güçlü ve 2 derece üzeri çok güçlü bir El Niño anlamına geliyor. Ağustos-Ekim dönemi için yapılan tahminlerde 2,9 dereceyi aşan bir öngörü bulunuyor. Bu durum gerçekleşirse, 1997-1998 ve 2015-2016 yıllarındaki olaylardan daha güçlü bir senaryoyla karşı karşıya kalınabileceği belirtiliyor.
Çifte Felaket: Hint Okyanusu Dipolü'nün Rolü
Prof. Dr. Levent Kurnaz, El Niño'nun yanı sıra Pozitif Hint Okyanusu Dipolü'nün de oluşmasının beklendiğine dikkat çekti. Bu iki sistemin aynı döneme denk gelmesi, etkileşimi güçlendirerek bölgesel risklerin geçmiş dönemlere kıyasla daha keskin yaşanmasına zemin hazırlıyor. Örneğin, 1997-1998 döneminde Avustralya'nın doğusu ve Endonezya'da kuraklık, tek başına El Niño'ya göre daha belirgin hissedilmişti.
Bu çakışma, söz konusu bölgelerde kuraklık riskini artırırken, ekvatoral Doğu Pasifik kıyıları ile Güney Amerika'nın batısında aşırı yağış ve sel riskini beraberinde getiriyor. Atlantik bölgesinde ise kasırga aktivitesinin baskılanması bekleniyor.
Türkiye İçin Sıcak ve Kurak Dönem
Türkiye açısından bakıldığında, Akdeniz havzası genellikle daha sıcak ve kurak bir sonbahar-kış eğilimi gösteriyor. Prof. Dr. Kurnaz, ülkede sıcaklık anomalilerinin sürmesi ve orman yangını riskinin uzun bir sezon boyunca yüksek kalmasının beklendiğini aktardı. İklim değişikliğiyle birleşen bu etkilerin mutlak sıcaklıkları daha da yükselttiği, aynı büyüklükteki bir El Niño'nun bugün geçmişe göre daha yüksek mutlak sıcaklıklara ve daha şiddetli kuraklıklara yol açabildiği belirtildi.