Çin, ABD'nin uyguladığı kısıtlamalara misilleme olarak 6 Amerikan şirketini hedef aldı ve insansız hava aracı (İHA) ihracatına yeni düzenlemeler getirdiğini açıkladı. Pekin, "başka seçeneğimiz kalmadı" diyerek gerilimi tırmandırdı.
Çin ve ABD arasındaki ticaret gerilimi, iki ülke liderleri arasında mayıs ayında Pekin'de yapılan görüşmelerin ardından oluşan yumuşama beklentisini sona erdirdi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump'ın görüşmesi sonrası yaşanan olumlu hava, Şi'nin eylül ayında ABD'ye yapması planlanan ziyaret öncesinde yeniden tırmanan gerilimle dağıldı.
Pekin yönetimi, ABD'nin son kısıtlamalarına misilleme olarak yeni tedbirler aldığını duyurdu. Bu kararda, ABD Federal İletişim Komisyonu'nun (FCC) Çin menşeli dronlara yönelik yasak kararı ve ABD İç Güvenlik Bakanlığı'nın Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası kapsamında 43 Çinli şirketi kara listeye eklemesi etkili oldu. Çin Ticaret Bakanlığı, ABD'nin adımlarının iki lider arasındaki mutabakatı ihlal ettiğini ve Çin'in meşru haklarına zarar verdiğini belirtti.
Pekin'den Karşı Hamleler ve Yaptırımlar
Çin, ABD'nin hamlelerine karşılık olarak, aralarında Applied DNA Sciences Inc. ve Human Rights in China'nın da bulunduğu altı ABD'li kurumun Çinli şirket ve kuruluşlarla ticaret yapmasını ve çeşitli faaliyetlerde bulunmasını yasakladı. Bu yaptırımlar, Çin'in kendi haklarını koruma ve ABD'ye karşı denge oluşturma çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Ayrıca Pekin yönetimi, hem sivil hem de askeri amaçlarla kullanılabilen çift kullanımlı insansız hava araçları (İHA), bunların kritik parçaları ve ilgili teknolojilerin ihracatında olay bazlı inceleme ve onay şartı getirdi. Bu yeni düzenleme ile ABD'ye yönelik İHA ihracatında denetim süreci önemli ölçüde sıkılaştırılmış oldu.
ABD'nin Bağımlılığı Azaltma Çabaları ve Metal Kısıtlamaları
ABD, savunma sanayisinde ve kritik üretim alanlarında Çin'e olan bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda yeni ihracat kısıtlamalarını devreye aldı. ABD Sanayi ve Güvenlik Bürosu, batarya geri dönüşümünden elde edilen 'siyah kütle' ile savunma sanayisinde kullanılan tungsten hurdasının ihracatına bir yıl süreyle yasak getirildiğini duyurdu.
Çin'in savunma, teknoloji ve enerji sektörleri açısından kritik öneme sahip birçok metalin üretiminde küresel ölçekte önemli paya sahip olması, Batılı ülkelerde tedarik güvenliği tartışmalarını artırıyor. ABD Başkanı Donald Trump da geçen hafta, belirli metallerdeki arz yetersizliğinin ulusal güvenlik açısından risk oluşturduğunu belirterek Ticaret Bakanlığı'na yeni kısıtlamalar hazırlanması talimatını verdi.
Gerilimin Geleceği ve Uyarılar
Çin Ticaret Bakanlığı açıklamasında, 'Çin'in gerekli karşı tedbirleri almaktan başka seçeneği kalmamıştır' ifadelerine yer verildi. Pekin yönetimi, Washington'a Çin'e yönelik kısıtlamaları kaldırma ve 'hatalı uygulamalara' son verme çağrısında bulunurken, yeni yaptırımlar gelmesi halinde ilave karşılık verileceği uyarısını da yaptı. Bu durum, iki ülke arasındaki ticaret savaşının önümüzdeki dönemde daha da derinleşebileceğine işaret ediyor.