Fatih Birol Uyardı: Elektriği Ucuz Üreten Ülkeler Küresel Rekabette Öne Çıkacak

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, 04 Eylül 2026 tarihinde İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi (IGEXX 2026) açılışında yaptığı konuşmada, küresel enerji sisteminde elektriğin artan önemine dikkat çekti. Birol, elektriği yüksek miktarda ve düşük maliyetle üretebilen ülkelerin küresel rekabette önemli bir avantaj elde edeceğini belirtti.

Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen zirvede, dünya enerji haritasındaki değişimleri değerlendiren Birol, Rusya'dan Avrupa'ya uzanan doğal gaz boru hatları ile Hürmüz Boğazı'nı dünya enerji sisteminin iki kritik şah damarı olarak nitelendirdi. Her iki güzergahın da ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade eden Birol, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin ülkeleri enerji politikalarını, ticaret ortaklarını ve teknoloji tercihlerini yeniden değerlendirmeye yönelttiğini, bu dönüşümün jeopolitik açıdan önemli bir konumda bulunan Türkiye için de büyük anlam taşıdığını kaydetti.

Enerjide Dönüşüm ve Elektriğin Yükselişi

Enerji tarihinde farklı dönemlerde farklı kaynakların ağırlık kazandığını anlatan Birol, Sanayi Devrimi'nde kömürün, son 50 yılda ise petrol ve doğal gazın öne çıktığını hatırlattı. Petrol ve doğal gazın uzun yıllar kullanılmaya devam edeceğini ancak elektrikteki hızlı büyümeye dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı. Birol, 'Şu anda en hızlı gelişen enerji tür elektrik. 2,5 yıl kadar önce Dünya elektrik ağına giriyor. demiştim. Her şeyin elektriklendiği bir döneme giriyoruz. Elektriği fazla üreten, ucuz maliyetle üreten ülkeler diğerlerinden birkaç adım önde olacak' dedi.

Küresel elektrik tüketiminin toplam enerji tüketiminden yaklaşık 2,5 kat daha hızlı arttığını belirten Birol, bu yükselen talebin başlıca nedenlerini yapay zeka ve veri merkezleri, elektrikli araçlar ve klima kullanımındaki artış olarak sıraladı.

Elektrikli Araçlar ve Türkiye'nin Artan Talebi

Elektrikli araçların otomobil satışlarındaki payının hızla yükseldiğini ifade eden Birol, dünya genelinde beş yıl önce satılan her 100 otomobilden sadece 5'inin elektrikli olduğunu, bu yıl ise bu oranın yüzde 30'a ulaştığını belirtti. Birol, yakın zamanda satılan her iki otomobilden birinin elektrikli olacağını öngördü.

Türkiye'de de elektrik talebinin yükselişine işaret eden Birol, son 10 yılda ülkedeki elektrik talebinin yıllık ortalama yüzde 5 arttığını aktardı.

Yapay Zeka Yarışının Enerji Boyutu

Yapay zekanın yalnızca teknolojik değil, ekonomi, jeopolitika, savunma ve sanayi açısından da büyük önem taşıdığını belirten Birol, bu alanda özellikle ABD ile Çin arasında yoğun bir rekabet bulunduğunu söyledi. Bu rekabetin, veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu elektrik gibi enerji kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekildi.