Fransa Başbakanı Friedrich Merz ve Almanya Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Karadağ'da bir araya gelerek yaklaşık 100 milyar avroluk ortak savaş uçağı projesini sonlandırdı. Projenin başarısızlığında Fransa'nın nükleer silah taşıma kapasitesi şartı etkili oldu.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ'da düzenlenen Avrupa Birliği (AB)-Batı Balkanlar Zirvesi kapsamında önemli bir görüşme gerçekleştirdi. Liderler, aylardır süren tıkanıklığın ardından yaklaşık 100 milyar avro bütçeye sahip ortak savaş uçağı projesini sonlandırma kararı aldı.
İptal edilen bu proje, yalnızca yeni nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi değil, aynı zamanda bu uçağa eşlik edecek silahlı ve silahsız insansız hava araçlarından (İHA) oluşan entegre bir muharebe ağı kurmayı hedefliyordu. Sistemin, 2040 yılından itibaren Fransa'nın Rafale ile Almanya ve İspanya'nın Eurofighter jetlerinin yerini alması planlanıyordu. Ancak Fransa'nın, kendi stratejik caydırıcılığı için yeni nesil uçağın nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine uyumlu tasarlanmasını şart koşması, projenin temel anlaşmazlık noktalarından biri haline geldi.
Savunma analistleri, yaklaşık 100 milyar avroluk projenin başarısızlıkla sonuçlanmasının, Avrupa'nın onlarca yıldır süregelen yetersiz yatırımların ardından askeri kapasitesini yeniden inşa etme sürecinde karşılaştığı kronik zorlukları bir kez daha gözler önüne serdi. Projenin geleceği; teknik özellikler, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle bir türlü netleşemedi.
Almanya ile İspanya'yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus ile Fransa'nın savunma devi Dassault Aviation arasındaki derin fikir ayrılıkları da süreci tıkadı. Teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü ve patent hakları konusundaki ticari rekabet, siyasi iradenin önüne geçti. Şirketler arasındaki krizin yanı sıra, iki ülkenin askeri ihtiyaçlarının taban tabana zıt olması da projenin tamamen kilitlenmesine neden oldu.
Fransa'nın nükleer silah taşıma kapasitesi ve uçak gemilerine uyumluluk şartına karşın, Almanya Başbakanı Merz farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklandı. Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin Berlin için mantıklı olup olmadığını açıkça sorgulayarak, Almanya'nın bu özelliklere ihtiyacı olmadığını net şekilde ifade etti.
FCAS Projesi'ndeki takvim sapmaları ve stratejik belirsizlikler, birçok Avrupa ülkesini savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere halihazırda alternatif çözümlere itiyor. Süreçteki belirsizlik nedeniyle pek çok Avrupa ülkesinin, ABD yapımı F-35 gibi mevcut ve rüştünü ispatlamış platformlara yönelmeye devam etmesi dikkat çekiyor. Bu durum, Avrupa'nın kendi savunma sanayii kapasitesini geliştirme çabaları için önemli bir zorluk teşkil ediyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), altı gün süren yoğun saldırıların ardından İran'a yönelik operasyonun sona erdiğini açıkladı. Operasyonda İran'ın askeri altyapısı hedef alındı.
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın Odessa ve Çornomorsk liman bölgelerindeki askeri altyapı tesisleri ile Kiev'deki askeri sanayi işletmelerine yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini duyurdu. Açıklamada, İHA üretim ve depolama tesisleri ile limanlardaki askeri sevkiyat noktalarının hedef alındığı belirtildi.
İran Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Ebulfazl Şikarçi, ülkesinin altyapısına yönelik herhangi bir saldırıya sert karşılık verileceğini ve bunun bölgedeki tüm altyapıları hedef haline getireceğini açıkladı. Şikarçi, Hürmüz Boğazı'na dair de kritik uyarılarda bulundu.