ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere açık olduğunu teyit ederken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran ile boğazın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşmanın yakın olduğunu bildirdi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nın güney rotasının tüm ticari gemilerin geçişine açık olduğunu duyurdu. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, İran’ın “haksız saldırganlığına” rağmen bugüne kadar binden fazla geminin boğazdan güvenli şekilde geçişine destek verildiği belirtildi. Bu açıklama, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in İran ile Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşmanın bu hafta içinde, hatta bugün ya da yarın sağlanabileceği yönündeki iyimser beyanlarının ardından geldi. Eski ABD Başkanı Donald Trump da daha önce İran ile çok iyi görüşmeler yürüttüklerini ve boğazın çok yakında açılacağını belirtmişti.
ABD'li üst düzey yetkililer, Washington ile Tahran arasında son günlerde yapılan görüşmelerin “verimli” geçtiğini ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine ilişkin açık bir taahhütte bulunması gerektiğini vurguladı. İsmini vermek istemeyen yetkililer, ABD'nin İran'dan boğazın tüm geçiş kanallarının açık olduğunu ve artık gemilere ateş edilmediğini kabul eden kamuoyu önünde bir açıklama beklediğini ifade etti. Bu açıklamanın yapılmaması durumunda, bunun İran için iyi bir sonuç olmayacağı uyarısında bulunuldu.
ABD'li yetkililer, İran'ın son dönemde Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik saldırıların “sistemlerinin hatalı çalışan bir unsurundan kaynaklandığını” Washington'a ilettiğini aktardı. Ayrıca, İran yönetimi içinde mevcut süreçle ilgili bir görüş ayrılığı yaşandığı ve “sertlik yanlıları ile daha pragmatik yaklaşım sergileyenler arasında gerçek zamanlı bir güç mücadelesi” olduğu değerlendirmesi yapıldı.
Bu gelişmeler, bu hafta Hürmüz Boğazı çevresinde üç gemiye yönelik saldırıların ardından yaşandı. Daha önceki bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump, saldırılara karşılık İran'daki hedeflere yönelik ABD saldırıları düzenlendiğini açıklamış ve iki ülke arasında haziran ayında imzalanan ateşkesin sona erdiğini ilan etmişti.
Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip bir deniz geçidi olarak biliniyor. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının önemli bir bölümü bu güzergah üzerinden gerçekleştiriliyor. Boğazın güney rotası, İran kıyıları yerine Umman’ın karasularından geçerek güvenli geçiş imkanı sunuyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile Hürmüz Boğazı'nda yeni bir deniz yolu güzergahı üzerinde anlaşmaya varıldığını açıkladı. Tahran, ABD'nin tutumunun seyrüsefer güvenliğini etkileyeceği uyarısında bulundu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişi için oluşturulacak güzergahın coğrafi koordinatları üzerinde anlaşmaya varıldığını açıkladı. Bu mutabakatın bölgedeki güvenlik risklerini tamamen ortadan kaldırmayacağı vurgulandı.
Ürdün'de düzenlenen Kudüs konulu bakanlar toplantısında 14 ülke ve Arap Birliği Genel Sekreterliği, İsrail'in Mescid-i Aksa'daki ihlallerini ve Kudüs'ün tarihi statüsünü değiştirme girişimlerini kınayan ortak bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Doğu Kudüs'ün bağımsız Filistin Devleti'nin başkenti olduğu vurgulandı.