Irak, yüksek petrol bağımlılığı nedeniyle Hürmüz Boğazı'na alternatif oluşturacak yeni boru hatları projelerini hızlandırdı. Türkiye'nin Ceyhan limanı ve Suriye'nin Baniyas limanına uzanacak hatlar ile Ürdün'e uzanma planları, bölgedeki enerji taşımacılığını yeniden şekillendirmeyi hedefliyor.
Irak hükümeti, ülke ekonomisinin petrole olan yüksek bağımlılığı nedeniyle stratejik adımlar atıyor. Güneydeki petrol zengini Basra ve kuzeydeki Kerkük bölgelerinden başlayarak Türkiye'nin Ceyhan limanı ile Suriye'nin Baniyas limanına uzanacak yeni boru hatları için çalışmalar hız kazandı. Irak Petrol Bakanı Besim Muhammed Hudeir, resmi haber ajansı INA'ya yaptığı açıklamada, petrol ihracatı için yeni yollar bulma konusunda net bir strateji izlediklerini ve söz konusu boru hattının fizibilitesi üzerine çalışmaların devam ettiğini belirtti.
Yeni Rotalar ve Kapasiteler
Bu stratejik planlar kapsamında, boru hattının sonraki bir aşamada Ürdün'ün Akabe kentine kadar ulaştırılması da hedefleniyor. Diğer taraftan, Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin kısa süre önce gerçekleştirdiği Washington ziyareti sırasında Irak ve Suriye temsilcileri, 2003 yılındaki ABD işgalinden bu yana 23 yıldır işlemeyen ve günlük 700 bin varil kapasitesi bulunan bir boru hattının yeniden canlandırılması için niyet beyanı imzaladı. Bu proje, ABD'li enerji devi Chevron liderliğindeki bir konsorsiyum tarafından yürütülecek.
Hürmüz Boğazı'na Alternatifin Önemi
Hürmüz Boğazı'ndaki çatışmalar nedeniyle petrol üretiminin düştüğü bir dönemde, alternatif hatların geliştirilmesi Irak için hayati bir önem taşıyor. Normal zamanlarda devlet gelirlerinin yüzde 90'ından fazlasını petrol ihracatından sağlayan Irak'ta, 10 milyondan fazla devlet çalışanı ve emeklinin maaşları bütçeden karşılanıyor. Bu durum, ülkenin petrol gelirlerine olan yüksek bağımlılığını gözler önüne seriyor.
Kara yoluyla sevkiyatın deniz yolundan daha pahalı ve daha az verimli olması, ayrıca bölgedeki tesislerin İran kaynaklı saldırı tehdidi altında bulunması, alternatif arayışlarını hızlandırdı. Proje, İran donanması tarafından hedef alınmayan, güvenli petrol taşımacılığının getirdiği avantajlar nedeniyle tam destekle devam ediyor.
Mevcut ve Gelecek Hatlar
Irak, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olduğu dönemlerde Kuzey Irak'tan Türkiye'ye geçen Ceyhan-Kerkük boru hattını kullanmaya devam ediyor. Bunun yanı sıra, Kuzey Irak'tan geçmeyen ve son test aşamasında olan bir diğer hattın da önümüzdeki günlerde faaliyete geçmesi bekleniyor. Ancak kuzeydeki özerk Kürt bölgesinde yaşanan çatışmalar nedeniyle ABD'li HKN Energy ve BAE'li Dana Gas firmaları bölgedeki faaliyetlerini geçici olarak durdurdu.