İran, ABD'den gelebilecek yeni saldırılara karşı 'daha ağır bir misilleme' uyarısında bulundu. Bölgedeki gerilim karşılıklı askeri adımlarla tırmanırken, Tahran ekonomik reform sinyalleri veriyor.
İran, ABD'ye yönelik olası yeni saldırılara karşı 'daha ağır bir misilleme' uyarısında bulunarak bölgedeki gerilimi tırmandırdı. Üst düzey bir İranlı yetkili, ülkenin yeniden saldırıya uğraması halinde 'acı verici bir karşılık' verileceğini dile getirdi. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın üzerinden altı ay geçerken, çatışmalar çıkmaza girdi.
Haziran ayında varılan ön ateşkes anlaşmasının bozulması ve diplomatik girişimlerdeki sınırlı ilerlemenin ardından karşılıklı saldırılar yeniden başladı. Ağustos ayının büyük bölümünde askeri faaliyetlere ara verilmişti. Ancak ABD Merkez Komutanlığı, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun iki ABD Donanması gemisine balistik füzeler fırlatmasının ardından cumartesi günü üç İran tankerini vurduğunu açıkladı.
Tahran'dan Sert Mesajlar ve Yeni Adımlar
Saldırıların ardından İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, pazar günü yaptığı açıklamada ABD’nin 'çok geç olmadan oyunun kurallarının değiştiğini anlaması gerektiğini' vurguladı. Aynı gün İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai de devlet medyasına yaptığı açıklamada, önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’nın dışında bir kısıtlı bölge ilan edileceğini duyurdu.
Rızai, söz konusu bölgenin Körfez’deki bazı alanları da kapsayacağını belirtti. Planın ayrıntıları başlangıçta açıklanmazken, Rızai yeni bölgeye giren herhangi bir geminin yaptırım listesine ekleneceği uyarısında bulundu. Bu adımlar, ABD'nin İran ekonomisini petrol ihracatını ablukaya alarak ve yaptırımlardan kaçınma girişimlerini engelleyerek baskı altına alma çabalarına karşı bir yanıt olarak değerlendiriliyor.
Ekonomik Baskı ve Reform Çabaları
Üç üst düzey İranlı kaynağın belirttiğine göre, ABD’nin İran ekonomisini petrol ihracatını ablukaya alarak ve yaptırımlardan kaçınma girişimlerini engelleyerek baskı altına alma çabaları giderek daha zor karşılanıyor. Meclis Başkanı Galibaf, pazar günkü konuşmasında askeri cephenin yanı sıra İran’ın ana mücadelesinin artık üretim ve halkın geçim koşulları üzerinde olduğunu ifade etti. Galibaf; döviz kurundaki sert dalgalanmaları, enflasyonu, işsizliği ve piyasa yönetimini başlıca sorunlar arasında gösterdi.
Galibaf, İranlıların zorluklara dayanabileceğini ancak kötü yönetimi veya hareketsizliği kabul etmeyeceğini belirterek, hükümetten hızlı hareket etmesini beklediklerini aktardı. İran Ekonomi Bakanı Ali Madanizadeh ise pazar günü devlet medyasına yaptığı açıklamada, Tahran’ın ABD’nin ekonomik baskısına reformlarla karşılık vermeyi planladığını söyledi. Madanizadeh, yaptırımların İran’ı mevcut politikasını değiştirmeye zorlayacağı yönündeki görüşü de reddetti.
Küresel Piyasaların Tepkisi: Petrol Fiyatları
ABD-İran geriliminin tırmanması, küresel emtia piyasalarını da derinden etkiledi. Goldman Sachs analistleri, Orta Doğu’daki gemi saldırılarının artması halinde petrol fiyatlarının 120 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulundu. Halihazırda Brent petrolün varili 97,82 dolardan işlem görüyor. Bu durum, artan jeopolitik risklerin enerji piyasaları üzerindeki doğrudan etkisini gözler önüne seriyor.