İran'dan Hürmüz Boğazı Açıklaması: Anlaşma Yakın, Ancak Koşullar Var

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, müzakerecilerin Basra Körfezi'ne giriş ve çıkış yapan gemiler için geçici bir deniz geçiş güzergahı konusunda anlaşmaya varmaya yaklaştığını Cumartesi günü duyurdu. Ancak Araghchi, herhangi bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın hemen yeniden açılması anlamına gelmeyeceği konusunda uyararak, enerji tedarikinde yaşanacak herhangi bir rahatlamanın sınırlı kalabileceğine işaret etti.

Araghchi, boğazın açılmasının ABD'nin İslamabad Anlaşması'nı ihlal etmesinin tazmini de dahil olmak üzere diğer koşullara bağlı olduğunu ekledi. Bu açıklama, Haziran ayında imzalanan ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle bir aydan kısa bir süre sonra çöken mutabakat zaptına atıfta bulunuyordu.

Diplomatik Çabalar ve Umman'ın Rolü

Umman, X platformu üzerinden yaptığı ayrı bir paylaşımda, müzakerelerin olumlu ve yapıcı bir atmosferde ilerlediğini belirtti. Ülke, navigasyon konusunda bir anlaşmaya varılmasına yönelik diplomatik çabaları etkilememek için boğazdaki eylemlerin durdurulması çağrısında bulundu.

ABD'nin Tutumu ve Beklentileri

Washington'ın nihai bir anlaşmaya nasıl yanıt vereceği belirsizliğini korurken, ABD İran'ın Hürmüz Kanalı anlaşmasının bir parçası olmadığını ısrarla belirtiyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır Hürmüz Kanalı'ndan geçişin engelsiz bir şekilde yeniden başlatılması gerektiğini ifade ediyor ve İran'ın su yolunu yeniden açmaması durumunda yeni saldırılarla tehdit ediyor.

Başkan Yardımcısı JD Vance, son birkaç günde bazı ilerlemeler kaydedildiğini ancak nihai sonucun ABD için tatmin edici olup olmayacağının henüz belli olmadığını belirtti. Vance, Cumartesi günü Fox News'e verdiği röportajda, "İnsanlara hâlâ oyunun ortasında olduğumuzu hatırlatmaya çalışıyorum" dedi ve İran'ın ABD'nin bu özel çatışmadan ihtiyacı olanı elde etmesi için gerekli şeyleri verip veremeyeceğini sorguladı.

Vance ayrıca, İranlıların savaşın başlarında boğaza döşediği mayınların temizlenmesi gerektiğini ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere ateş açmayacağına dair bir taahhüt vermesi gerektiğini söyledi. Mevcut odak noktasının, gemilerin güvenli bir şekilde geçebilmesi için nasıl bir trafik düzenlemesi oluşturulabileceği olduğunu vurguladı.

Boğazın Geleceği ve Temel Müzakere Konusu

Washington, bu durumun İran'ın itiraz ettiği Hürmüz Boğazı'nın yönetimiyle ilgili müzakerelerin bir parçası olduğunu defalarca öne sürdü. Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık noktası, boğazın yönetim ve güvenliğine ilişkin farklı yaklaşımlar olarak öne çıkıyor.