İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik Umman ile yürütülen anlaşmada son aşamaya gelindiğini bildirdi. Ancak Tahran, stratejik su yolunun tamamen açılması için ABD'den tazminat ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor.
İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinden İran ile Umman arasında kullanılacak yeni deniz geçiş güzergâhlarını belirleyen nihai anlaşmaya yaklaşıldığını duyurdu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, pazar günü yaptığı açıklamada, Umman ile boğaza ilişkin anlaşmanın "son aşamada" olduğunu belirtti.
Tahran, bu stratejik su yolunun yeniden açılması için ABD’nin bir dizi koşulu yerine getirmesi gerektiğini yineledi. Bu koşullar arasında ABD’nin tazminat ödemesi, İran’a yönelik tüm yaptırımları kaldırması ve askeri tehditlere son vermesi bulunuyor. Arakçi, cumartesi günü yaptığı açıklamalardaki tutumunu yineleyerek, ABD’nin bu talepleri karşılamaması halinde İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayacağını vurguladı.
Tahran'ın Şartları ve ABD'ye Çağrı
Mehr haber ajansına göre Arakçi, anlaşmanın, ABD’nin koşulları yerine getirmesinin ve boğazın yeniden açılmasının ardından kullanılacak yeni deniz geçiş güzergâhlarını belirleyeceğini ifade etti. İran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını, ABD’nin İran’a yönelik geniş çaplı saldırılarda verdiği zararlar için tazminat ödemesine de bağlıyor.
İran’ın ABD’den talep ettiği diğer koşullar ise oldukça kapsamlı. Bunlar arasında ABD’nin İran’a yönelik yeni tehditlerine son vermesi, İran’a yönelik saldırıların durdurulması, İran’ın Lübnan, Filistin, Yemen ve Irak’taki müttefiklerine yönelik saldırıların sona ermesi gibi maddeler yer alıyor.
Ayrıca Tahran, Körfez’deki ABD deniz ablukasının kaldırılması, İran’a yönelik yaptırımların tamamen kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi ekonomik ve askeri baskıyı hafifletici adımların atılmasını şart koşuyor.
Diyalog Kanalları ve Washington'ın Yaklaşımı
İran ile ABD arasında doğrudan görüşmelerin yürütülmediğini belirten Arakçi, Washington’ın haziran ayında imzalanan geçici anlaşmayı ihlal ettiği sürece Tahran’ın doğrudan müzakerelere başlamayacağını açıkladı. Taraflar arasındaki mesajların ise arabulucular üzerinden iletildiği bilgisi verildi.
ABD Başkanı Donald Trump ise Axios’a verdiği röportajda İran konusunda "düşük profilli" bir yaklaşım izlediklerini söyledi. Trump, "Onlarla yalnızca kısmen müzakere ediyoruz. Büyük enflasyonları ve paralarının olmadığı gerçeğiyle birlikte İran’ı izliyoruz." ifadelerini kullanarak, ABD’nin İran’ın mevcut ekonomik durumunu gözlemlediğini belirtti.