İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere sunulan hizmetler karşılığında ücret alınmasını öngören maddeyi onayladı. Bu düzenleme, denizcilik, çevre, yakıt ikmali ve güvenlik gibi hizmetleri kapsıyor.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere yönelik önemli bir karara imza attı. Komisyonun bugünkü toplantısında, "Hürmüz Boğazı'nın Güvenliğinin ve Kalkınmasının Sağlanmasına Yönelik Stratejik Eylem Planı" adlı tasarının görüşmeleri tamamlanarak daha önce ertelenen 3. maddesi kabul edildi. Bu karar, boğazdan geçen gemilerden çeşitli hizmetler karşılığında ücret alınmasının önünü açıyor.
Ücretlendirme Kapsamı ve Para Birimi
Kabul edilen düzenlemeye göre, Hürmüz Boğazı'nda sunulan denizcilik, çevre, özel durumlarda yakıt ikmali, sigorta, güvenlik ve diğer hizmetler karşılığında ücret tahsil edilecek. Bu ücretlendirme, boğazdan geçen gemiler için yeni bir maliyet kalemi oluşturacak.
Tahsil edilecek ücretler, Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verilen ülkelerin gemilerinden alınacak. Ödemeler, İran riyali veya Tahran yönetiminin belirleyeceği başka bir para birimi üzerinden gerçekleştirilebilecek. Bu durum, İran'ın ulusal para birimini veya tercih ettiği döviz cinsini kullanma esnekliği tanıyor.
Uluslararası Hukuk ve Egemenlik Vurgusu
Komisyon yetkilileri, tasarıda Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan ülkelerin haklarının da dikkate alındığını belirtti. Açıklamalarda, uluslararası hukuk ve kurallar çerçevesinde deniz ulaşımının serbestliğinin tanınacağı, kıyı ülkelerinin güvenlik ve egemenlik haklarına saygı gösterileceği ve bu hakların ihlal edilmesinin önleneceği vurgulandı.
Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nin kendine özgü şartları ve koşulları bulunduğu ifade edildi. Bu bağlamda, Umman'ın 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni kabul ettikten sonra yayımladığı siyasi bildiride, sözleşme hükümlerinin ülkenin egemenliği ve ulusal güvenliğini ihlal etmemesi gerektiğini vurguladığı hatırlatıldı.
Yasa Tasarısının Kanunlaşma Süreci
İran'da bir yasa tasarısının kanunlaşması için izlenmesi gereken belirli adımlar bulunuyor. İlk olarak, ilgili Meclis komisyonunda maddelerin görüşülerek kabul edilmesi gerekiyor. Komisyon raporunun hazırlanmasının ardından tasarı, Meclis Genel Kurul gündemine taşınıyor ve burada maddeler ile tasarının bütünü üzerinde oylama yapılıyor.
Genel Kurul tarafından kabul edilen metin, son onay için Anayasayı Koruyucular Konseyi'ne gönderiliyor. Konsey, düzenlemeyi anayasa ve İslami ölçütler açısından inceliyor. Konseyin itiraz etmesi durumunda tasarı yeniden Meclise dönüyor ve anlaşmazlık devam ederse süreç Düzenleme Konseyi'ne taşınabiliyor.