Kızıldeniz'deki jeopolitik gerilimler ve Yemen merkezli saldırılar, Brent ham petrolünün varil fiyatını 100 dolara taşıdı. Bu yükseliş, akaryakıt fiyatlarına peş peşe zamlar getirdi.
Yemen merkezli örgütün Kızıldeniz'de düzenlediği saldırılar ve ABD ile İran arasındaki tırmanan gerilim, küresel enerji piyasalarını alt üst etti. Basra Körfezi'ne açılan Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği zaten etkileyen bölgesel çatışmalara yeni bir cephe eklenirken, Kızıldeniz'in güney ucundaki Babülmendep Boğazı üzerinden yapılan petrol ihracatı hayati önemini koruyor. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent ham petrolünün varil fiyatı Londra piyasalarında 100 dolara kadar yükseldi.
İran destekli Husilerin Kızıldeniz'deki Suudi tankerlerine yönelik saldırıları, petrol fiyatlarını yukarı taşıyan ana etkenlerden biri oldu. Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma ihtimaliyle birlikte Babülmendep ve Hürmüz Boğazları'nın eş zamanlı kapanması senaryosu, dünya petrol ihtiyacının yüzde 20'sini sağlayan Körfez ihracat yollarını felç etme potansiyeli taşıyor. Washington ve Tahran arasındaki barış görüşmeleri olasılığının azalmasıyla çatışmaların uzama ihtimali de arttı.
Orta Doğu'daki bu gerilimler, petrol fiyatlarında hızlı bir yükselişe neden oldu. Brent petrol, TSİ 14.18'de 98,89 dolar seviyesindeyken, TSİ 16.09'da 100 doları gördü. Günlük yükseliş yüzde 6'yı aşarken, ay başından bu yana Brent petroldeki artış yüzde 30'a ulaştı. Ham petrolde de yükselişler gözlendi; TSİ 14.18'de 98,79 dolara yükselen ham petrol, TSİ 16.09'da 91,45 dolar seviyesine geriledi.
Amerika Birleşik Devletleri, bir yıl önce gemilere ateş açarak ticareti engelledikleri gerekçesiyle Husi milislerine şiddetli bir saldırı düzenlemişti. O dönemden bu yana Husiler, İran ile yaşanan atışma sürecinde sorumlu bir tutum sergilemişti. Ancak son günlerde yeniden harekete geçerek iki Suudi Arabistan gemisine ateş açmaları, ABD'nin tepkisini çekti. Washington, eğer bu saldırılar tekrarlanırsa İran'ı Husi'lerin vekili olarak sorumlu tutacağını ve İran ile Husi'lere ciddi askeri yaptırımlar uygulayacağını belirtti.
Petrol fiyatlarındaki bu yükselişler, yurt içinde benzin ve motorine peş peşe zam yapılmasına yol açtı. En son salı günü motorine 1,12 lira, bugünden geçerli olmak üzere benzine ise 1,24 lira zam geldi.
Akaryakıta art arda gelen zamlar, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarını eritti. Motorinde ÖTV tutarı 1,27 liraya düşerken, sektör kaynakları birkaç gün içinde motorine yeni bir zammın daha gelebileceğini belirtti. Ay başında Resmi Gazete'de yayımlanan yeni eşel mobil kararı gereğince, zammın yüzde 50'si ÖTV'den karşılanıyordu. Yeni zamla birlikte motorinde ÖTV sıfırlanacak ve izleyen aşamada gelen zamlar, ÖTV desteği olmadan doğrudan pompa satış fiyatlarına yansıtılacak.
Sektör kaynakları, bugün uygulamaya giren zammın ardından benzinde kalan ÖTV tutarının da 4,10 liraya gerilediğini ifade etti. Resmi Gazete'de 3 Temmuz'da yayımlanan karara göre, yurt içi rafineri fiyatlarındaki artışların yüzde 50'si ÖTV'den karşılanmaya devam ediyor.
Gıda sektörünün önde gelen şirketlerinden Nestle, su biriminin yüzde 50'lik hissesini Amerikalı yatırım firması Platinum Equity'ye 3 milyar euro karşılığında devretti. Bu büyük satış sonrası Nestle hisseleri gün içinde %7,3'e varan düşüşle sert bir darbe aldı.
Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimler ve Hürmüz ile Babülmendep Boğazları'ndaki petrol sevkiyatı riskleri, Brent petrolün varil fiyatını 100 doların üzerine taşıyarak 27 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyesine çıkardı.
Avrupa Merkez Bankası (AMB), piyasa beklentileri doğrultusunda ana refinansman oranını %2,40'ta sabitlediğini duyurdu. Banka, Orta Doğu'daki enerji şokunun enflasyon üzerindeki etkilerini yakından izlemeyi sürdürüyor.