Malezya hükümeti, taze durian ihracat hacmini artırmak ve lojistik maliyetlerini düşürmek amacıyla Çin ile özel bir kara yolu ticaret koridoru oluşturmak için görüşmelerini sürdürüyor. Bu adım, iç pazardaki arz fazlasını çözmeyi ve milyarlarca dolarlık Çin pazarında daha büyük bir pay almayı hedefliyor.
Malezya hükümeti, ülkenin önemli tarım ürünlerinden taze durianın ihracatını artırmak ve lojistik maliyetlerini düşürmek amacıyla Çin ile kritik görüşmeler yürütüyor. Sektör temsilcilerinin de desteklediği bu hamleyle, iki ülke arasında özel bir kara yolu ticaret koridoru oluşturulması planlanıyor. Bu stratejik adım, Malezya'nın iç pazarındaki arz fazlası sorununu çözerek, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin pazarında milyarlarca dolarlık pastadan daha büyük bir pay almasını sağlayacak.
Mevcut durumda Malezya, Çin'e taze durianı yalnızca hava yoluyla ve günde yaklaşık 40 tonluk sınırlı bir hacimle sevk edebiliyor. Hava yolu taşımacılığının yüksek maliyetleri nedeniyle, karayolu rotasının açılması çok daha büyük hacimlerde sevkiyat yapılabilmesine olanak tanıyacak. Malezyalı yetkililer, kara yolu taşımacılığının onaylanması halinde lojistik maliyetlerinin %40'a varan oranlarda azalacağını belirtiyor.
Hava yoluyla yapılan sevkiyatlar Çin'deki dağıtım merkezlerine sadece 4 saatte ulaşırken, kara yolu yolculuğu yaklaşık 75 saat sürüyor. Ancak bu süre farkına rağmen, hava yolu taşımacılığının yüksek maliyeti, karayolunu uzun vadede çok daha cazip ve ekonomik bir alternatif haline getiriyor.
Malezya, bu iddialı projenin ilk denemesini geçtiğimiz Ocak ayında gerçekleştirdi. Bir ton taze durian taşıyan deneme kamyonu, Malezya'nın Bukit Kayu Hitam sınır kapısından yola çıkarak Tayland üzerinden Çin'e başarıyla ulaştı. Bu deneme, kara yolu rotasının fizibilitesini kanıtlamış oldu.
Daha önce iki ülke arasında sadece dondurulmuş veya işlenmiş durian ürünlerinin ticareti yapılabiliyordu. Ancak Ağustos 2024'te imzalanan anlaşmayla taze durian ihracatının önü tamamen açıldı. Bu anlaşma, Malezya'nın Çin pazarındaki konumunu güçlendirmesi için önemli bir dönüm noktası oldu.
Çin Gümrük Genel İdaresi'nin verileri, bu pazarın muazzam potansiyelini gözler önüne seriyor. 2026 yılının ilk çeyreğinde Çin'in taze durian ithalatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %294 gibi rekor bir artışla 156.000 tona ulaştı. Şu anda Çin pazarını büyük ölçüde Vietnam ve Tayland domine ediyor. Malezya, yeni kara yolu hamlesiyle bu dengeleri kendi lehine çevirerek pazarda daha güçlü bir konuma gelmeyi hedefliyor.
Türkiye'de ikinci el araç piyasasında belirgin bir durgunluk yaşanıyor. Uzmanlar, sıfır otomobil kampanyaları ve yanlış fiyat politikalarının satış sürelerini uzatarak bazı araçların ilanlarda 20 günü aşkın süredir alıcı beklediğini belirtiyor.
Ekonomist Necmettin Batırel, gram altın için yıl sonu 8.000 TL ve uzun vadede 10.000 TL hedeflerini koruduğunu belirtti. Yatırımcılara panik yapmamaları ve kademeli alım stratejisi uygulamaları çağrısında bulunuldu.
Küresel çip piyasalarında alarm zilleri çalıyor. 22 Haziran'dan bu yana çip şirketlerinin toplam piyasa değerinden 3,3 trilyon dolar silindi ve kritik 12 bin puan seviyesi aşağı yönlü kırıldı.