TRT 1'de yayınlanan 'Mehmed: Fetihler Sultanı' dizisi, tarihsel olayları yanlış aktardığı iddiasıyla Çin'den hukuki tepki aldı. Yapım ekibine ihtarname gönderilerek kamuoyundan özür dilenmesi ve tartışmalı sahnelerin düzeltilmesi istendi.
TRT 1 ekranlarında yayınlanan 'Mehmed: Fetihler Sultanı' dizisi, tarihsel olayları yanlış aktardığı iddialarıyla Çin'de hukuki bir sürecin konusu oldu. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda yapım ekibine ihtarname gönderilerek kamuoyundan özür dilenmesi ve tartışmalı sahnelerin düzeltilmesi talep edildi.
Dizideki Tarihi Çelişkiler ve Tepkilerin Odağı
Tepkiye yol açan sahnede, 1514 yılında kurulan Yarkand Hanlığı'ndan bir heyetin, 1451-1481 yılları arasında hüküm süren Fatih Sultan Mehmed'i ziyaret ettiği tasvir edildi. Bu heyetin sözcüsü olarak gösterilen Ali Şir Nevai'nin, Fatih Sultan Mehmed'e 'Çin, kudretiyle erkeklerimizi köle, kızlarımızı ise cariye etmeye karar kılmıştır. Orada yalnız korku vardır.' şeklindeki sözleri, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan bazı kişilerin itirazlarına neden oldu.
Davacı adına hazırlanan uzman bilirkişi raporunda, dizinin Sincan'ı konu alan bölümlerinin kurgusal bilgiler içerdiği ve tarihi olayları yanlış kronolojik sırayla sunduğu belirtildi. Raporda ayrıca 'Doğu Türkistan' ifadesinin 15. yüzyıl için uygun olmadığı ve Yarkand Hanlığı'nın Fatih Sultan Mehmed'in ölümünden yaklaşık 33 yıl sonra kurulduğu gibi somut tarihsel çelişkiler vurgulandı. Ali Şir Nevai'nin bu hanlığın temsilcisi olarak gösterilmesi de tarihi verilere aykırı bulundu.
Hukuki Süreç ve İhtarnamenin Detayları
Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde ikamet eden bir Uygur Türk tarafından verilen vekaletle hazırlanan bilirkişi raporunun ardından, TRT Genel Müdürü Muhammed Ziyad Varol, TRT Genel Müdürlüğü, Miray Yapım, yapımcı Eyüp Gökhan Özekin ve senarist Ozan Bodur'a ihtarname gönderildi.
İhtarnamede, tarihi gerçeklerin çarpıtıldığı, olayların yanlış zaman çizelgesinde anlatıldığı ve kamuoyunun yanıltıldığı ifade edildi. Ayrıca, Çin halkı ile Uygur Türklerini aşağılayan ve hakaret niteliği taşıdığı iddia edilen ifadelerin yer aldığı öne sürüldü.
Talep Edilen Düzeltmeler ve Son Durum
İhtarnamede, kamuoyuna yazılı bir özür yayımlanması, tartışmalı sahnelerin düzeltilmesi veya tamamen yayından kaldırılması ve benzer içeriklerin gelecekte kullanılmaması talep edildi. İlgili taraflardan 30 gün içinde yazılı yanıt beklenirken, haberin hazırlandığı tarih itibarıyla konuyla ilgili herhangi bir resmi açıklama yapılmadığı belirtildi.