Meta'ya Dev Dava: Instagram ve Facebook'ta Sonsuz Kaydırma Kalkabilir mi?

Sosyal medya devi Meta, ABD'de 2023 yılında 30 eyalet tarafından açılan ve çocuklara ilişkin federal ve eyalet gizlilik yasalarının çok sayıda ihlal edildiği iddiasıyla büyük bir dava ile karşı karşıya. California ve New York gibi önemli eyaletlerin de dahil olduğu bu dava, Instagram ve Facebook'un geleceğini kökten değiştirebilecek potansiyele sahip.

Eyaletler, Meta'dan 1 trilyon doları aşan bir tazminat talep etmenin yanı sıra, Instagram ve Facebook'ta 'beğeni' sayısının ve 'sürekli kaydırma' özelliğinin kaldırılması da dahil olmak üzere radikal değişiklikler yapılmasını istiyor. Meta'nın yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık borsa değeri göz önüne alındığında, bu ölçekte bir davanın kaybedilmesi, gençlerin sosyal medyayı deneyimleme biçiminde temel değişikliklere yol açabilir.

Bağımlılık Yaratan Özellikler Mercek Altında

Davacılar, Meta'nın platformlarındaki mevcut kullanıcı deneyimi için hayati önem taşıyan beğeni sayıları ve sürekli kaydırma gibi özelliklerin, gençler ve çocuklar da dahil olmak üzere kullanıcıları platformlarda mümkün olduğunca sık ve uzun süre tutmak için tasarlandığını iddia ediyor. Bu özelliklerin, çocuk kullanıcıları hedef alarak platformlara bağımlı hale getirmek amacıyla 'sömürü' yoluyla kullanıcı tabanını büyütme stratejisinin bir parçası olduğu öne sürülüyor.

Ayrıca, Meta'nın gençleri uygulamalara geri döndürmek için tasarlanmış sık bildirimler gibi yöntemlerle, gençlerin platformu daha az kullanmasını zorlaştırdığı belirtiliyor. İddialara göre şirket, kullanıcıları sürekli etkileşimde tutarak platform bağımlılığını artırıcı mekanizmalar geliştirdi.

Emsal Teşkil Eden Kararlar ve Yargıç Rogers

Dava, kamuoyunda büyük yankı uyandıran 'Elon Musk v Sam Altman' davasında da yargıçlık yapmış ve yaklaşık 20 yıldır keskin görüşleriyle tanınan Baş Federal Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers tarafından ele alınıyor. Yargıç Rogers'ın bu konudaki kararı merakla bekleniyor.

Bu davanın gidişatına ışık tutabilecek önemli bir emsal, yakın zamanda New Mexico eyaletinde verilen bir karar oldu. Bu kararda Meta'ya toplam 942 milyon dolar para cezası verildi ve diğer eyaletlerin şimdi talep ettiği değişikliklere benzer düzenlemeler yapması emredildi. Bu düzenlemeler arasında, Instagram ve Facebook'ta 18 yaşından küçük kullanıcılar için beğeni sayılarının kaldırılması, gençlerin platformlar aracılığıyla çıplaklık içeren içerik göndermesinin veya almasının yasaklanması ve uygulamalardan gelen bildirimlerin günün belirli saatleriyle sınırlandırılması yer alıyor. New Mexico Yargıcı Biedscheid, Meta'yı 'kamu düzenini bozan bir kuruluş' olarak nitelendirmişti. Meta, bu karara itiraz edeceğini açıkladı.

Meta'dan Yanıt ve Beklentiler

Meta sözcüsü yaptığı açıklamada, 'Bu iddialara kesinlikle katılmıyoruz ve kanıtların gençleri destekleme konusundaki uzun süredir devam eden kararlılığımızı göstereceğinden eminiz' ifadelerini kullandı. Şirket, platformlarının genç kullanıcılar için güvenli ve olumlu bir ortam sağladığını savunuyor.

ABD'deki bu dev dava, sosyal medya platformlarının kullanıcı bağımlılığı ve çocuk güvenliği konularındaki sorumluluklarını yeniden tanımlayabilir. Dava sonucunda alınacak kararlar, yalnızca Meta değil, tüm sosyal medya endüstrisi için yeni standartlar belirleyebilir ve milyonlarca kullanıcının dijital deneyimini kökten değiştirebilir.