Son zamlarla birlikte motorin fiyatları 74 TL seviyesini aşarken, savaşın başladığı dönemden bu yana toplam artış yaklaşık 15 TL'ye ulaştı. Küresel enerji piyasalarındaki arz sıkışıklığı ve jeopolitik gerilimler, pompa fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Motorin fiyatları, yaşanan son zamla birlikte 74 TL seviyesini aşarak sürücüleri zorlamaya devam ediyor. Savaşın başladığı dönemden bu yana motorindeki artışın yaklaşık 15 TL'ye ulaştığı belirtilirken, Şubat sonunda İstanbul'da 58 TL civarında olan benzinin litre fiyatı da bugün 66 TL seviyesine yaklaştı. Sektör kaynakları, benzine de önümüzdeki günlerde zam beklendiğini ifade ediyor.
Akaryakıt fiyatlarındaki bu yükselişin arkasında yalnızca ham petrol fiyatlarındaki artış değil, aynı zamanda küresel piyasalarda özellikle motorin ve jet yakıtı gibi rafineri ürünlerinde yaşanan arz sıkışıklığı da önemli bir baskı unsuru oluşturuyor.
Küresel Çatışmalar ve Rafineri Ürünlerinde Arz Daralması
Rusya'nın dizel ihracatını sınırlandırma kararı, yaz aylarında artan talep ve Ortadoğu'daki jeopolitik riskler, Türkiye'deki pompa fiyatlarına yeni zam olarak yansıyor. Özellikle ABD ile İran arasında yeniden başlayan çatışmaların ardından enerji piyasalarında risk algısı yükseldi. Hürmüz Boğazı çevresinde tanker güvenliğine ilişkin endişeler ve bölgedeki enerji altyapısını hedef alan saldırılar, petrol arzına ilişkin belirsizliği artırıyor.
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı dün yeniden 88 dolar seviyesinin üzerine çıkarken, analistler piyasaların yalnızca mevcut arzı değil, olası kesintileri de fiyatlamaya başladığını belirtiyor. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik enerji koridoru Hürmüz Boğazı'nda yaşanan her gerilim, sadece ham petrolü değil, benzin, motorin ve jet yakıtı gibi rafineri ürünlerinin fiyatlarını da doğrudan etkiliyor.
Rafineri Ürünleri Piyasasında Fiyat Sıçraması
Son haftalarda yaşanan fiyat artışları sadece ham petrolden kaynaklanmıyor; küresel enerji piyasasında asıl dikkat çeken gelişme, rafineri ürünlerinde yaşanan arz sıkışıklığı. Sektör verilerine göre, ayın başında yaklaşık 940 dolar seviyesinde bulunan motorinin ton fiyatı, kısa sürede 1.200 dolar sınırına yaklaştı. Bu yaklaşık yüzde 28'lik artış, rafineri çıkış maliyetlerini yükselterek ithalatçı ülkelerde pompa fiyatlarına yansımaya başladı.
Ham petrolün rafinerilerde işlenerek benzin, motorin ve jet yakıtına dönüştürülmesi nedeniyle tüketicilerin ödediği fiyatlar yalnızca Brent petrolün seyrine bağlı kalmıyor. Rafineri ürünlerinde arzın daralması, bazı dönemlerde motorin fiyatlarının ham petrolden daha hızlı yükselmesine yol açabiliyor.
Motorin piyasasındaki bu sıkışıklığın önemli nedenlerinden biri de Rusya'nın dizel ihracatına yönelik aldığı kararlar oldu. Dünyanın en büyük dizel ihracatçılarından biri olan Rusya'nın ihracatı sınırlandırması, özellikle Avrupa ve Akdeniz havzasında arzı daraltarak fiyatlar üzerinde ek bir baskı oluşturdu.