Orta Doğu'daki artan jeopolitik gerilimler ve kritik Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kısıtlamaları, küresel petrol piyasalarını hareketlendirdi. Brent petrolün varil fiyatı 91 doların üzerine çıkarak haftanın zirvesine yaklaştı.
Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimler ve stratejik Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğindeki aksamalar, küresel petrol fiyatlarını önemli ölçüde etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı, 18 Ağustos sabahı 91,37 dolara kadar yükselerek son haftanın en yüksek seviyelerine yaklaştı ve 100 günlük hareketli ortalama olan 92 dolar seviyesine göz kırptı.
Bölgedeki tansiyonun yükselmesinde, ABD ile İran arasında haziran ayında varılan 60 günlük geçici ateşkesin sona ermesi ve ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkesin uzatılmasına yönelik olumsuz açıklamaları etkili oldu. Trump'ın Umman'a yönelik sözleri de gerilimi artırırken, İran'ın Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait bir petrol tankerinin geçişini engellemesi ve Kızıldeniz'deki saldırılar arz endişelerini körükledi.
Hürmüz Boğazı ve Arz Endişeleri
Deniz trafiği verilerine göre, pazar günü Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca bir geminin geçebilmesi, bölgedeki seyrüsefer güvenliğine ilişkin kaygıları artırdı. Bu durum, küresel petrol arzında yaşanabilecek aksaklık riskini güçlendirerek piyasalardaki yukarı yönlü baskıyı artırdı.
Orta Doğu ve Rusya'daki arz kayıpları ile küresel düşük petrol stokları, halihazırda var olan arz endişelerini daha da derinleştirdi. Bu faktörler, petrol fiyatlarının yükselişinde kilit rol oynuyor.
Rafineri Marjları ve Motorin Fiyatları Üzerindeki Etki
Petrol fiyatlarındaki artışla birlikte rafineri marjları da dikkate değer bir yükseliş gösterdi. Normalde varil başına yaklaşık 25 dolar seviyesinde seyreden bu marjlar, 65 dolara kadar çıktı. Saxo Bank Emtia Stratejisti Ole Hansen, Orta Doğu'daki arz aksamaları ve Rusya'daki rafineri üretim kayıplarının kısa sürede telafi edilmesinin zorluğuna dikkat çekerek, dizel ve jet yakıtı fiyatları üzerindeki baskının devam edeceğini belirtti.
Türkiye'de de bu durumun etkileri görüldü. Motorinde Katma Değer Vergisi'nin (TV) ağustos ayında sıfırlanmasının ardından litre fiyatı, 13 Ağustos'ta İstanbul Avrupa Yakası'nda 80,05 TL'den 70,80 TL'ye gerilemişti. Ancak ertesi gün, küresel piyasalardaki yükselişin etkisiyle litre fiyatı yeniden 79,69 TL'ye çıktı.