Ortadoğu'daki bitmeyen kaos, yapay sınırlar ve bölgesel rekabetlerle derinleşirken, ABD-İran savaşının bu dinamikleri nasıl değiştirdiği ve yeni bir dönemi başlattığı analiz ediliyor.
Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılmasından bu yana Ortadoğu, etnik farklılıklar, mezhep ve aşiret yapılarının göz ardı edildiği yapay sınırlar ve devletlerle sürekli bir kaos içinde yer almaktadır. Bölgedeki otoriter rejimler, zengin enerji ve su kaynakları ile deniz ticaret yolu üzerindeki kritik darboğazları kontrol etme müdahaleleri, bölgesel rekabetler, kullanılan vekil güçler ve İsrail'in teolojik temelli yayılmacı girişimleri, bu kaotik ortamın temel nedenlerini oluşturmaktadır.
Ortadoğu tarihinde ABD-İran savaşının farklı ve önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu savaş, Amerika Birleşik Devletleri'nin askeri gücündeki sınırlılıkları gözler önüne sermiş; sadece bölgesel değil, aynı zamanda küresel askeri etkinliğinin ve oyun kurma yeteneğinin sorgulanmasına yol açan sonuçlar doğurarak Ortadoğu'daki kaosa yeni bir karakter kazandırmıştır.
Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a yönelik stratejisinin nihai amacı, rejim değişikliğini gerçekleştirerek ve kendine yakın bir yönetimi iş başına getirerek bu ülke ile ilgili çıkarlarını sağlamak ve İsrail'in güvenliğini pekiştirmekti. Ancak ABD, yalnızca havadan yapılan darbelere dayandırdığı hatalı stratejisi ile bu amaçları sağlayamadı. İran savaşında ABD'nin konvansiyonel askeri güç yetenekleri, İran'ın asimetrik önlemleri karşısında başarılı olamadı. Bu durum, asimetrik yeteneklerin konvansiyonel güce üstünlük sağladığı bir savaş olarak tarihteki yerini alacaktır.
Bu savaşla ABD yalnızca prestij kaybetmekle kalmadı. Üslerinin İran'ın karşı darbelerinin hedefi olmasıyla, bölgedeki ABD askeri varlığının hem hassas durumda olduğu hem de Körfez ülkelerinin güvenliğinin garantisi olamadığı anlaşıldı. Bu durum, bölgede bir güvenlik boşluğu oluştururken dengeleri de değiştirdi. Bu nedenle ABD, özellikle bölgesel ittifakları teşvik ederek Ortadoğu'daki güç boşluğunu doldurmayı tercih edebilecektir.
İran savaşı, Ortadoğu'da ABD gücünün sınırlarını ve hassasiyetlerini ortaya çıkararak, bölgedeki stratejik dengeleri değiştirerek, güç boşluğu oluşturarak, istikrarsızlığı daha geniş bir alana yayarak ve Hürmüz Boğazı gibi enerji akışının kritik bölgesini çatışma alanı haline getirerek kaosa farklı bir karakter kazandırmıştır. Artık belirsizliklerle ve risklerle dolu, daha farklı, kaotik bir Ortadoğu mevcuttur ve bu kaos uzun yıllar sürecektir.
Daha da önemlisi, bu kaosun içinde Türkiye de bulunmaktadır. Bu durum, Türkiye ile İsrail'i Suriye'de ve Doğu Akdeniz'de giderek gerginleşen bir rekabet ortamına itmektedir.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, ülkesinin Rusya'ya yönelik yaptırımların ekonomik etkilerini değerlendirmek üzere 60 günlük bir erteleme kararı aldığını bildirdi. Bu karar, eski Başkan Trump'ın yaptırımları askıya almasının ardından geldi ve uluslararası arenada tartışmalara yol açtı.
Mısır'ın Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ile potansiyel iş birliği, Kızıldeniz'deki "Mekke İttifakı"nı küresel ticari ve askeri dengeleri etkileyecek güçlü bir bölgesel bloğa dönüştürebilir.
İsrail hükümeti, acil savunma alımları için Savunma Bakanlığı dışındaki bakanlıkların bütçelerinden 840 milyon dolarlık kesinti yapılmasına onay verdi. Bu karar, 2026 bütçesinde revizyonu öngörüyor.