Macaristan'da muhalif lider Péter Magyar'ın uzun süredir yürüttüğü siyasi baskı sonuç verdi. Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok, görevine son veren anayasa değişikliğini imzalayarak, Magyar'ın 'Orbán devletini' tasfiye etme planında önemli bir adım attı.
Macaristan siyasetinde önemli bir dönemeç yaşandı. Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok, görevine son veren anayasa değişikliğini imzalayarak, ülkenin siyasi geleceği üzerinde derin etkiler yaratacak bir karara imza attı. Bu hamle, muhalif lider Péter Magyar'ın uzun süredir dile getirdiği taleplerin ve "Orbán devletini" tasfiye etme planının kritik bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Viktor Orbán tarafından göreve getirilen Sulyok'un cumhurbaşkanlığı dönemi resmen sona erme sürecine girerken, Magyar aylardır bu yönde baskı yapıyordu. Magyar, Sulyok'un istifasını, 16 yıl süren Orbán döneminde oluşturulduğunu öne sürdüğü "mafya düzenini" ortadan kaldırma stratejisinin temel taşı olarak görüyordu.
Anayasal Değişiklik ve Sulyok'un Tepkisi
Macaristan Parlamentosu'nun pazartesi günü kabul ettiği anayasa değişikliğiyle birlikte, Cumhurbaşkanı Sulyok'un görevde kalmasına yönelik hukuki seçenekleri büyük ölçüde ortadan kalktı. Sulyok, kararın ardından yaptığı açıklamada, "Temel Yasa kapsamındaki yükümlülüğümü, hukuki seçeneklerimi ve vicdanımı dikkatle değerlendirdikten sonra yerine getiriyorum" ifadelerini kullandı.
Ancak Sulyok, bu süreci eleştirerek, "Özgür bir toplumun temel değerleri olan hukukun üstünlüğü, demokrasi ve kuvvetler ayrılığı ilkelerinin siyasi iktidar uğruna ayaklar altına alındığının kalıcı bir kanıtı olarak bu süreç tarihe geçecektir" değerlendirmesinde bulundu. Cumhurbaşkanı'nın anayasa değişikliğini imzalamak için beş günlük süresi bulunuyordu; alternatif olarak düzenlemeyi Anayasa Mahkemesi'ne gönderebilirdi.
Anayasa Mahkemesi'ne Yeni Düzenleme
Ancak Orbán hükümetinin 2013 yılında yaptığı anayasa değişikliğiyle mahkemenin anayasa değişikliklerini esas yönünden denetleme yetkisi kaldırılmıştı. Bu durum, mahkemenin yalnızca usul yönünden inceleme yapabilmesine olanak tanıyordu. Yeni düzenleme, Anayasa Mahkemesi üyeleri için 70 yaş zorunlu emeklilik uygulamasını da yeniden yürürlüğe sokuyor. Bu kapsamda, mahkemenin tartışmalı başkanı Péter Polt'un da aralarında bulunduğu dört yargıcın görevlerinden ayrılması bekleniyor.
Orbán'dan Sert Tepki, Magyar'dan Zafer Mesajı
Eski Başbakan Viktor Orbán, alınan karara sosyal medya hesabından sert tepki gösterdi. Orbán, "Bu cumhurbaşkanına yapılabiliyorsa, yarın hiç kimse güvende olmayacak. Tanrı Macaristan'ı korusun" ifadelerini kullandı. Orbán'ın, bu gelişmeler yaşanırken ABD'de oynanacak Dünya Kupası finalini izlemek üzere ülkeden ayrıldığı belirtildi.
Başbakan Péter Magyar ise Sulyok'un imzasının ardından yaptığı açıklamada, "Tamás Sulyok'un imzasıyla ortak kararlarımızın yürürlüğe girmesinin önündeki son engel de ortadan kalktı" dedi. Magyar, "Orbán yönetiminin yıllardır Macar halkından almaya çalıştığı bir şeyi geri getiriyoruz: İktidarın sınırlandırılabileceği güvencesini" sözleriyle bu gelişmeyi bir zafer olarak nitelendirdi. Cumhurbaşkanı Sulyok'un pazartesi günü resmen görevinden ayrılması bekleniyor.