Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın son verilerine göre, finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyonu açığı Haziran 2026'da 205 milyar 755 milyon dolara ulaşarak rekor seviyeye oldukça yaklaştı. Bu artış, firmaların döviz varlıklarındaki düşüş ve yükümlülüklerindeki yükselişten kaynaklandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan son verilere göre finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyonu açığı, Haziran 2026'da dikkat çekici bir artışla 205 milyar 755 milyon dolara yükseldi. Bu rakam, önceki aya göre 2 milyar 342 milyon dolarlık bir artışı temsil ederken, reel sektörün döviz açığının tarihi rekor seviyelere oldukça yakın seyrettiğini gözler önüne serdi.
Haziran 2026 dönemine ait Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Döviz Varlık ve Yükümlülükleri verileri, firmaların döviz varlıklarında 140 milyon dolarlık bir azalma yaşanırken, yükümlülüklerinin ise 2 milyar 202 milyon dolar arttığını gösterdi. Varlık dağılımında yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 1 milyar 32 milyon dolar, türev varlıklar 845 milyon dolar ve menkul kıymetler 148 milyon dolar artış kaydetti. Buna karşılık, yurt içi bankalardaki mevduat 1 milyar 597 milyon dolar ve ihracat alacakları 568 milyon dolar geriledi.
Yükümlülük tarafında ise türev yükümlülükler 3 milyar 571 milyon dolar artış gösterdi. Yurt içinden sağlanan nakdi krediler 1 milyar 147 milyon dolar, ithalat borçları 124 milyon dolar ve yurt dışından sağlanan nakdi krediler 99 milyon dolar azaldı. Yükümlülüklerin vade yapısına bakıldığında, yurt içinden sağlanan kısa vadeli krediler 995 milyon dolar, uzun vadeli krediler ise 151 milyon dolar azaldı. Yurt dışından sağlanan kredilerde ise kısa vadeli krediler 428 milyon dolar gerilerken, uzun vadeli krediler 205 milyon dolar arttı.
TCMB verilerine göre, Mayıs ayı itibarıyla reel sektörün döviz varlıkları 188 milyar dolar, döviz yükümlülükleri ise 392,4 milyar dolar olarak kaydedilmişti. Bu dönemde reel sektörün döviz yükümlülükleri, 2013 yılından bu yana yayımlanan veri setindeki en yüksek seviyeye ulaşmıştı. Mayıs ayı itibarıyla net döviz pozisyonu açığı 204,4 milyar dolar olarak gerçekleşirken, tarihi rekor 2018 yılının Mart ayında 207,9 milyar dolarla kaydedilmişti.
Mayıs 2026 döneminde döviz varlıklarının dağılımı incelendiğinde, türev varlıklar 1,6 milyar dolar, yurt içi bankalardaki mevduatlar 1,02 milyar dolar ve yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 736 milyon dolar artış gösterdi. Menkul kıymetler 128 milyon dolar, ihracat alacakları ise 19 milyon dolar azaldı. Yükümlülük tarafında ise yurt dışından sağlanan nakdi krediler 1,12 milyar dolar, yurt içinden sağlanan nakdi krediler 698 milyon dolar ve türev yükümlülükler 145 milyon dolar arttı. İthalat borçları ise mayıs ayında 649 milyon dolar geriledi.
Son veriler, reel sektörün döviz açığının sürdürülebilirliği ve Türkiye ekonomisi üzerindeki potansiyel etkileri açısından kritik bir döneme girildiğini işaret ediyor. Firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerindeki bu dalgalanmalar, kur riskinin yönetimi ve finansal istikrar açısından yakından takip edilmesi gereken bir gösterge olmaya devam ediyor.
Merkez Bankası'nın 1 milyar TL tutarındaki haftalık repo ihalelerine yüzde 37 faiz oranıyla yeniden başlaması, bankaların fonlama maliyetlerini düşürerek fiili bir faiz indirimi sinyali verdi. Bu adımın mevduat ve kredi faizlerine yansıması bekleniyor.
Küresel piyasalar, ABD'li teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarına odaklanırken, Orta Doğu'daki jeopolitik riskler ve Fed'in faiz artışı beklentileri gündemde yer alıyor.
Bankalar, ATM'lerdeki fiziksel kaset kapasitelerini optimize etmek amacıyla 100 ve 200 TL'lik banknotlara ağırlık vermeye başladı. Bu durum, ATM'lerden çekilebilecek minimum tutarları ve işlem kurallarını kökten değiştirdi.