Rusya'da Ukrayna işgaline karşı çıkan tek siyasi parti olan Yabloko, seçimlere katılması engellenerek muhalif seslerin susturulmasında yeni bir adım atıldı.
Rusya'nın Ukrayna'yı Şubat 2022'de başlattığı tam kapsamlı işgalinin ardından Kremlin'e yönelik muhalif sesler giderek daha fazla baskı altına alınırken, ülkenin tek savaş karşıtı siyasi partisi Yabloko, yaklaşan seçimlerden men edildi. Bu karar, Rusya'daki siyasi arenada muhalefetin susturulmasına yönelik atılan yeni ve önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yüzlerce Destekçi Adliye Önünde Toplandı
Moskova adliyesi dışında yüzlerce kişi toplanarak Yabloko'ya destek verdi. Sekiz saat süren duruşma boyunca kalabalık, 'Rusya' ve Rusçada 'elma' anlamına gelen 'Yabloko' sloganları attı. Birçok destekçi, dayanışma göstergesi olarak yanlarında elma taşıdı. Adliyenin dışındaki kaldırıma tebeşirle 'Yabloko için. Özgürlük için' yazısı da dikkat çekti.
Ukrayna'daki savaşın başlamasından bu yana, muhalefetin kamuya açık gösterileri, savaş dönemi sansür yasalarıyla ağır para cezalarına veya uzun hapis cezalarına yol açabilecek şekilde bastırıldı. Bu nedenle Yabloko davasının duruşması, savaşa karşı çıkan Rusların kamuoyu önünde bir araya gelmesi için nadir bir fırsat sundu.
Yabloko'nun Tutarlı Savaş Karşıtı Durumu
Yabloko, 2003 yılından bu yana Duma'da sandalye kazanamamış olsa da, bu tarihten itibaren yapılan her seçime katıldı. Bir dönem cumhurbaşkanı adayı Grigori Yavlinski'nin liderliğini yaptığı parti, Rusya'nın Çeçenistan'daki savaşına, 2014'te Kırım'ın ilhakına ve Ukrayna'nın işgaline karşı çıkarak ülkenin en tutarlı savaş karşıtı sesi olmaya devam etti. Parti, 2007'de merhum muhalefet lideri Aleksey Navalni'yi ihraç etmiş ve Navalni'nin 2024'teki ölümünden önce hapse atılmasından sonra da onu eleştirmeyi sürdürmüştü.
Son dönemde iktidardaki Birleşik Rusya partisinin kamuoyu desteği, yüksek enflasyon, internet kesintileri ve insansız hava aracı saldırıları gibi nedenlerle %33'e gerilerken, Yabloko'ya verilen destek hızla artıyordu. Bu durum, partinin seçimlere katılımının engellenmesindeki motivasyonlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Kremlin'in Hesapları ve Seçim Stratejisi
Merkezi Seçim Komisyonu, başlangıçta Yabloko'nun seçime katılmasına izin verme eğilimindeydi. Partinin 2021'de oyların yalnızca %1,34'ünü aldığı marjinal sonucu, Rusya'da savaş karşıtı tutumun geniş destek görmediğini göstermek için kullanılabilirdi. Ancak Ukrayna'daki savaş konusunda artan hoşnutsuzluk işaretleri ortaya çıkınca hükümetin hesaplarını değiştirdiği görülüyor.
Oy pusulasında muhalefeti açık biçimde temsil eden bir siyasi güç olmadan, daha az kişinin sandığa gitmesi mümkün. Özellikle iktidar partisine karşı olan seçmenlerin sandığa gitmemesi, muhtemelen Kremlin'in işine yarayacak bir durum olarak görülüyor. Seçime katılan diğer 10 partinin tamamı ya Ukrayna'daki savaşı destekliyor ya da savaşı açıkça eleştirmiyor. Birleşik Rusya'nın desteği ciddi bir düşüş içinde görünse de, Kremlin seçimde istediği sonucu elde etmesini sağlayacak kaynaklara hala sahip.