Rusya'nın Tek Savaş Karşıtı Partisi Yabloko'ya Seçim Yasağı Geldi

Rusya'da Ukrayna işgaline karşı çıkan tek siyasi parti olarak bilinen Yabloko'nun seçimlere katılması yasaklandı. Moskova'daki adliye binası önünde, sekiz saat süren duruşma boyunca yüzlerce kişi 'Rusya' ve 'Yabloko' sloganları atarak partiye destek verdi, birçok kişi de desteklerini göstermek amacıyla elma taşıdı.

Şubat 2022'de Ukrayna'nın tam kapsamlı işgalinin başlamasından bu yana, Kremlin'e yönelik tüm muhalif unsurlar ağır baskı altına alındı. Savaş dönemi sansür yasaları, kamuya açık gösterileri bastırarak ağır para cezalarına veya uzun hapis cezalarına yol açtı. Yabloko davasının duruşması, protestoların yasaklandığı bu dönemde, savaşa karşı çıkan benzer görüşteki Rusların kamusal alanda bir araya gelmesi için nadir bir fırsat sundu ve adliye dışındaki kaldırıma tebeşirle 'Yabloko için. Özgürlük için' yazıldı.

Yabloko'nun Tarihi ve Tutarlı Durumu

Yabloko partisi, 2003'ten bu yana Duma'da sandalye kazanamamış olsa da, o tarihten beri yapılan her seçime katılım gösterdi. Bir dönem cumhurbaşkanı adayı Grigori Yavlinski'nin liderliğini yaptığı parti, daha sonra müttefikleriyle ayrışmalar yaşadı; 2007'de merhum muhalefet lideri Aleksey Navalni'yi partiden ihraç etti ve Navalni'nin 2024'teki ölümünden önce hapse atılmasının ardından dahi eleştirilerini sürdürdü. Tüm bunlara rağmen Yabloko, Rusya'nın Çeçenistan'daki savaşına, 2014'te Kırım'ın ilhakına ve Ukrayna'nın işgaline karşı çıkarak Rusya'nın en tutarlı savaş karşıtı sesi olmayı başardı.

Seçim Yasağının Arka Planı ve Sonuçları

İktidardaki Birleşik Rusya partisinin kamuoyu desteği, yüksek enflasyon, internet kesintileri ve insansız hava aracı saldırıları gibi nedenlerle yüzde 33'e gerilerken, Yabloko'ya verilen desteğin hızla arttığı gözlemleniyordu. Merkezi Seçim Komisyonu, başlangıçta Yabloko'nun seçime katılmasına izin verme eğilimindeydi ve partinin 2021'de aldığı yüzde 1,34'lük oy oranını, Rusya'da savaş karşıtı tutumun geniş destek görmediğini göstermek için kullanabilirdi. Ancak hükümetin, Ukrayna'daki savaş konusunda artan hoşnutsuzluk işaretleri üzerine hesaplarını değiştirdiği anlaşılıyor.

Oy pusulasında muhalefeti açıkça temsil eden bir siyasi güç olmadan, daha az sayıda seçmenin sandığa gitmesi bekleniyor. Özellikle iktidar partisine karşı olan seçmenlerin sandığa gitmemesi, muhtemelen Kremlin'in işine yarayacak bir durum. Seçime katılan diğer 10 partinin tamamı ya Ukrayna'daki savaşı destekliyor ya da savaşı açıkça eleştirmekten kaçınıyor. Birleşik Rusya'nın desteği ciddi bir düşüş içinde görünse de, Kremlin'in seçimde istediği sonucu elde etmesini sağlayacak kaynaklara hala sahip olduğu belirtiliyor.

Bağımsız seçim gözlemcilerinin süreci izleme ve itiraz etme kapasitelerinin sınırlı olduğu da gelen bilgiler arasında.