Rusya'nın tek uçak gemisi Admiral Kuznetsov, Suriye görevi sonrası girdiği modernizasyon sürecinde peş peşe yaşanan kazalar ve yolsuzluk iddiaları nedeniyle bir türlü hizmete dönemedi. Yaklaşık 1 milyar dolarlık onarım bütçesine rağmen geminin hurdaya ayrılma ihtimali güçleniyor, bu durum Rusya'nın deniz gücü stratejisini derinden etkileyecek.
Rusya'nın uzun yıllardır tek operasyonel uçak gemisi olan Admiral Kuznetsov, Suriye'deki görevini tamamlamasının ardından girdiği kapsamlı modernizasyon programından bir türlü çıkamadı. Peş peşe yaşanan kazalar, yangınlar ve yolsuzluk iddiaları, yaklaşık 1 milyar dolarlık onarım bütçesinin boşa gitmesine neden oldu. Uzmanlar, geminin 2025 yılına kadar aktif hizmete alınma hedefinden vazgeçildiğini ve hurdaya ayrılmasının en olası senaryo olduğunu belirtiyor.
Kaza ve Yolsuzluklarla Dolu Modernizasyon
Admiral Kuznetsov'un talihsiz modernizasyon süreci, 2018 yılında geminin bakımının yapıldığı PD-50 yüzer havuzunun batmasıyla başladı. Bu kaza sırasında yaklaşık 70 ton ağırlığındaki bir vinç uçuş güvertesine düşerek ciddi hasara yol açtı. Olayda bir işçi yaşamını yitirirken, Rusya bu büyüklükte bir uçak gemisini onarabilecek en önemli altyapısını da kaybetti.
PD-50 faciasının ardından gemide kaynak çalışmaları sırasında büyük bir yangın çıktı. Bu yangında iki kişi hayatını kaybederken, en az 12 kişi yaralandı. Sorunlar bununla da sınırlı kalmadı; 2021 yılında modernizasyon bütçesine ilişkin yolsuzluk iddiaları ortaya çıktı ve gemi onarımından sorumlu şirketin yöneticisi, ayrılan fonları zimmetine geçirmek suçlamasıyla tutuklandı. Bir yıl sonra, 2022'de ise gemide bir kez daha yangın meydana geldi.
Ekonomik Baskı ve Değişen Öncelikler
Murmansk'ta demirli bulunan uçak gemisinin onarımının, özellikle Batı yaptırımları nedeniyle yedek parça teminindeki güçlükler sebebiyle ekonomik açıdan sürdürülebilir olmadığı ifade ediliyor. Ayrıca, Ukrayna'daki savaşın Rusya'nın savunma harcamalarında önceliklerin değişmesine yol açtığı ve bu durumun Admiral Kuznetsov projesini daha da geri plana attığı değerlendiriliyor.
Uzmanlar, geminin mevcut teknik durumunun, başka bir ülkeye satılmasını da oldukça zorlaştırdığını belirtiyor. Bu koşullar altında, Admiral Kuznetsov'un hurdaya ayrılması en olası senaryo olarak öne çıkıyor.
Rus Deniz Gücünde Yeni Bir Dönem
Eğer Admiral Kuznetsov resmen hizmet dışı bırakılırsa, Rusya tarihinde ilk kez operasyonel durumda hiçbir uçak gemisine sahip olmayacak. Bu durum, Moskova'nın açık denizlerde güç gösterisi yapma ve uçak gemisi görev grupları oluşturma kapasitesini önemli ölçüde sınırlayabilir. Savunma analistleri, Rusya'nın bu nedenle deniz stratejisinde denizaltılar, uzun menzilli füze sistemleri ve insansız platformlara daha fazla ağırlık vermek zorunda kalacağını değerlendiriyor.
Admiral Kuznetsov'un talihsiz kaderi, benzer kökene sahip başka bir gemiyle, eski Sovyet uçak gemisi Varyag ile karşılaştırılıyor. Varyag, Çin tarafından satın alındıktan sonra kapsamlı şekilde modernize edilerek Liaoning adıyla ülkenin ilk aktif uçak gemisi olarak hizmete girmişti. Bu örnek, Rusya'nın kendi gemisini modernize etme çabasının neden başarısız olduğunu daha da çarpıcı kılıyor.