Yemenli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik ambargo kararı ve İran'daki şiddetli çatışmalar, küresel petrol piyasalarını derinden etkileyerek Brent petrol fiyatlarını 91 doların üzerine taşıdı.
Küresel enerji piyasaları, Ortadoğu'da hızla tırmanan gerilimlerle sarsılıyor. Yemenli Husilerin, Suudi Arabistan'ın Sanaa Uluslararası Havalimanı'nı vurmasının ardından Suudi Arabistan'a ambargo uygulama kararı, savaşta yeni bir cephe açılmasına neden oldu. Bu gelişmelerle birlikte Brent petrolün varil fiyatı salı günü %2'den fazla artarak 91 doların üzerine çıktı, ABD'de ise benzin fiyatları galon başına 4 doları aştı.
Kızıldeniz'deki Yeni Rota ve Petrol Akışı
Hürmüz Boğazı'nın savaş nedeniyle kapalı kalması sebebiyle Kızıldeniz, Suudi petrolü için ana alternatif güzergah işlevini görüyordu. Ancak Yemen'in kuzey ve batısını kontrol eden Husilerin, Suudi Arabistan'a deniz ablukası uygulayacaklarını ve Suudi petrolü taşıyan veya yükleyen tüm gemileri hedef alacaklarını duyurması, bu durumu değiştirdi. Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanından Çin ve Hindistan'a teslim edilmek üzere petrol yükleyen iki tanker, Bab ül-Mendep Boğazı üzerinden Hint Okyanusu'na çıkmak yerine Süveyş Kanalı'na yöneldi.
Kapalı olan Hürmüz Boğazı'ndan geçemeyen petrolü Doğu-Batı boru hattı üzerinden taşıyarak Kızıldeniz üzerinden ihracatını sağlayan Suudi Arabistan, dünya petrol ihracatı için büyük önem taşıyordu. Bu yeni abluka tehdidi, küresel tedarik zincirlerinde ciddi aksaklıklar yaratma potansiyeli taşıyor.
İran'da Çatışmalar Yoğunlaşıyor, ABD'den Müdahale Sinyali
Bu esnada İran'da çatışmalar sürdü. ABD ordusu üst üste 11'inci gecede ülke genelindeki hedefleri bombalamayı sürdürdü. Tahran, Çabahar, Konarak ve İran'ın tek nükleer santraline ev sahipliği yapan Buşehr kentlerinde patlamalar yaşandı. ABD Merkez Komutanlığı, sürdürülen saldırılarda İran'ın askeri komuta merkezleri, füze, insansız hava aracı alanları ve hava savunma sistemlerinin hedef alındığını bildirdi.
İran Sağlık Bakanlığı yetkilisi ise son ABD saldırılarında 50 sivilin öldüğünü, 500 kişinin yaralandığını bildirdi. İran da misilleme yapmayı sürdürdü; Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün'deki ABD askeri tesislerine yönelik saldırılarını sürdürürken, Bahreyn'deki bir Amazon veri merkezine ait altyapıyı vurduğunu öne sürdü. Kuveyt'te deniz suyunu tatlı suya çeviren tesislerin zarar görmesi içme suyu sıkıntısı endişelerini artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, Husilerin Bab ül-Mendep Boğazı'nı henüz kapatmadığını, böyle bir durumun yaşanması halinde müdahale edeceklerini söyledi ve çatışmalarda şu ana kadar 18 ABD askerinin hayatını kaybettiğini doğruladı.
Hürmüz Boğazı'nda Tanker Saldırıları ve Diplomatik Çabalar
Deniz güvenliği kurumu UKMTO, Hürmüz Boğazı'nda bir tankerin isabet alması sonucu mürettebatın gemiyi terk ettiğini açıklarken, İran Devrim Muhafızları da boğazda iki petrol tankerinde yangın çıktığını duyurdu. Bu olaylar, bölgedeki deniz ticaretinin güvenliğine yönelik endişeleri artırdı.
Askeri gerilime rağmen diplomatik çabaların sürdüğüne dair işaretler de bulunuyor. Üst düzey bir İranlı yetkili, ara buluculardan 10 günlük bir ateşkes teklifi aldıklarını belirtti. Bu durum, bölgedeki tansiyonun düşürülmesi için umut ışığı olarak görülüyor.