Şeftali üreticileri, artan girdi maliyetleri ve düşen alım fiyatları nedeniyle büyük bir darboğazdan geçiyor. Kilosu 20 TL'ye mal olan ürün, tarlada 15-17 TL'ye satılarak çiftçiyi zarara sürüklüyor.
Türkiye'de şeftali ve nektarin üretimi, geçen 2025-2026 sezonunda yaşanan don olayları nedeniyle ciddi düşüşler yaşamış, üretim yüzde 45'e varan azalmalarla 649 bin tona kadar gerilemişti. Hatta bazı bahçelerde yüzde 90'ı aşan verim kayıpları kaydedilmişti. Ancak bu yıl ağaçlarda ürün bolluğu yaşanırken, üreticiler artan maliyetler karşısında büyük zorluklarla mücadele ediyor.
Kilo başına üretim maliyeti 20 TL'ye ulaşan şeftali ve nektarin, toptan alım fiyatlarının 15-17 TL bandında kalması nedeniyle üreticiyi zararına satış yapmaya zorluyor. Tarladan çıkış fiyatı maliyetin bile altında olan ürünler, tüketiciye ulaşana kadar fiyat farkıyla katlanmaya devam ediyor.
Meyve üreticisinin en büyük sorunlarından biri, girdi maliyetlerindeki fahiş artışlar olarak öne çıkıyor. Günlük işçi yevmiyeleri 2 bin TL'ye, budama maliyetleri ise 2 bin 500 TL'ye ulaşmış durumda. İşçilik giderleri, toplam maliyetlerin yaklaşık yüzde 50'sini oluşturuyor.
İki dönümlük, yaklaşık 100 ağaçlık bir bahçenin sadece işçilik masrafı 70 bin TL'yi buluyor. Buna ilaç, gübre, mazot ve sulama giderleri de eklendiğinde toplam maliyet 150 bin TL'ye dayanıyor. Ağaç başına ortalama 80 kilo verim alındığında, ürünün kilosu üreticiye yaklaşık 19-20 TL'ye mal oluyor. Ancak büyük marketlerin alım fiyatları 15 ile 17 TL arasında seyrediyor. Kendi işçiliğini yapan üreticiler ayakta kalabilirken, işçi tutan üreticiler her kiloda zarar ediyor.
Girdi maliyetlerinin yanı sıra, döviz kuruna ek olarak yurt içindeki yüksek enflasyonla birlikte ürünlerin yurt dışı pazarında pahalı kalması, sektörü olumsuz etkileyen bir diğer faktör. İhracatın yavaşlamasıyla birlikte iç pazarda ciddi bir arz fazlası oluştu. Adana'da nektarin hasadı yapan üreticilerden Ahmet Demir, durumu şöyle ifade etti: "Dışarıya mal gönderemiyoruz. İhracat olmayınca bütün mal iç piyasaya yığıldı, iç piyasa da bunu çekmiyor. Büyük alıcılar şu an alımı durdurdu durduracak."
Taze tüketim için satılamayan ürünler mecburen meyve suyu fabrikalarına (suluk) yönlendiriliyor. Bu fabrikalarda daha önce 7 TL olan fiyatın, ürün bolluğu bahane edilerek 5 TL'ye kadar düşürüleceği konuşuluyor. Bu durum, üreticilerin toplu bir batış tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Şeftali ve nektarinin yapısı gereği uzun süre depolanamaması, sorunun en kritik noktalarından birini oluşturuyor. Elma ya da armut gibi aylarca bekletilemeyen bu meyveler, soğuk hava depolarında maksimum 1-2 ay dayanabiliyor. Sezonun bitmesine aylar varken piyasada alımların durması, üreticileri çaresiz bırakıyor.
Piyasalarda beklentilerin üzerinde seyreden enflasyon rakamları, Fed'in 'şahin' faiz politikası beklentilerini artırarak ons altını 4900 doların altına düşürdü. Gözler, Fed toplantısından çıkacak kararlar ve Başkan Powell'ın açıklamalarına çevrildi.
Elon Musk'ın finansal hizmetler vizyonunun önemli bir adımı olan X Money dijital cüzdanı, ABD'deki Premium ve Premium+ abonelerine sunuldu. Platform, kullanıcılarına ücretsiz para transferi, yüksek getiri oranları ve bankacılık benzeri birçok hizmet vadediyor.
Mercedes-Benz, yenilediği elektrikli GLA modelini 657 kilometre menzil ve 800V mimari desteğiyle tanıttı. Gelişmiş teknolojik özellikler ve geniş kabin hacmi sunuyor.