ABD istihbarat kaynaklarından sızan bilgilere göre Suudi Arabistan, ABD desteğiyle inşa edilecek bir nükleer tesis aracılığıyla nükleer silah geliştirme kapasitesine ulaşma potansiyeli taşıyor. Bu durum, nükleer silahların yayılmasını önleme çabalarına yönelik endişeleri artırıyor.
ABD istihbarat kaynaklarından gelen sızıntılar, Suudi Arabistan'ın nükleer silah geliştirme potansiyeline dair ciddi endişeleri gündeme taşıdı. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından Çarşamba günü duyurulması beklenen bir anlaşma kapsamında, Suudi Arabistan'da elektrik santral yakıtı olarak kullanılabilecek bir nükleer tesisin ABD desteğiyle inşa edileceği belirtildi.
Ancak bu tesisin, aynı zamanda nükleer bomba yapımında kullanılabilecek zenginleştirilmiş uranyum da üretebileceği kaydediliyor. Nükleer enerji uzmanları ve bazı İsrailli eski siyasetçiler, bu planın Suudi Arabistan'ın nükleer silah geliştirme kapasitesine ulaşmasına yol açabileceği yönünde kaygılarını dile getirdi.
Anlaşmanın Detayları ve Bölgesel Etkileri
ABD basınındaki haberlere göre, Suudi Arabistan'ın ABD ile ortak bir çalışma yürüttükten sonra kendi topraklarında uranyum zenginleştirme izni alabileceği ifade ediliyor. Bu durum, 2009'da ABD'nin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile yaptığı ve BAE'nin kendi nükleer yakıtını üretmeme taahhüdünü içeren anlaşmadan önemli ölçüde ayrılıyor. Bu nedenle, nükleer silahların yayılmasını önleme savunucularının anlaşmaya tepki göstermesi bekleniyor.
ABD ve İran arasında aylardır süren gerilimin merkezinde Tahran'ın nükleer programı yer alırken, ABD ve İsrail, Şubat ayında İran'a saldırmalarının nedenlerinden birinin bu ülkenin nükleer silah geliştirmesini engellemek olduğunu açıklamıştı. İran ise nükleer programının barışçıl olduğunu ve silah geliştirme amacı taşımadığını defalarca yineledi.
Muhammed bin Selman'ın Çıkışı ve Gelecek Senaryoları
Suudi Arabistan'ın fiili lideri Veliaht Prens Muhammed bin Selman, 2018 yılında CBS News'e yaptığı açıklamada, ülkesinin nükleer silah edinmeyi planlamadığını belirtmişti. Ancak devamında, 'İran nükleer bomba geliştirirse hiç şüphesiz biz de mümkün olan en kısa sürede aynısını yaparız' ifadelerini kullanmıştı.
Wall Street Journal'a göre, Trump tarafından onaylanan ve Çarşamba günü açıklanması beklenen ABD-Suudi Arabistan anlaşması 30 yıl boyunca yürürlükte kalacak. Gazetenin haberine göre, işbirliği anlaşmasının bitiminde, ABD'nin Suudi Arabistan'da uranyum zenginleştirilmesine itiraz etmesi halinde, krallığın bunu kendi başına veya başka bir yabancı ortakla yapmasına 10 yıl boyunca izin verilmeyecek.