Sırbistan'ın Prahovo kenti yakınlarında Tuna Nehri'nin su seviyesinin düşmesi, 1944 yılında Kızıl Ordu'dan kaçarken mürettebatları tarafından batırılan çok sayıda Nazi savaş gemisi enkazını yeniden gün yüzüne çıkardı. Avrupa Birliği destekli bir proje kapsamında bu enkazların nehir yatağından çıkarılması çalışmaları sürüyor.
Sırbistan'ın Prahovo kenti yakınlarında, Tuna Nehri'nin su seviyesinin düşmesiyle İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma çok sayıda Nazi savaş gemisi enkazı yeniden gün yüzüne çıktı. Bölgede devam eden sıcak hava dalgası, Avrupa'nın en uzun ikinci nehri olan Tuna'nın birçok noktasında su seviyesinin kritik düzeylere inmesine neden oluyor.
Bu batıklar, 1944 sonbaharında Wehrmacht birliklerinin Kızıl Ordu karşısında geri çekilmesi sırasında, düşmanın eline geçmemesi için mürettebatları tarafından kasten batırıldı. Hitler'in emriyle Kriegsmarine filoları, Tuna Nehri boyunca yukarıya doğru ilerleyişi engellemek amacıyla gemilerini batırarak seyrüsefer hattını tıkamayı hedeflemişti.
Enkazların Ortaya Çıkışı ve Geçmiş Kuraklıklar
Nehir yatağındaki enkazlar, daha önceki kurak yazlarda da benzer şekilde ortaya çıkmıştı; örneğin Ağustos 2022'de düşen su seviyeleri bazı batıkları belirgin hale getirmişti. Bu durum, Tuna Nehri'nin doğal döngüsünün ve iklim değişikliklerinin tarihi kalıntıları nasıl etkilediğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Kurtarma Çalışmaları ve AB Desteği
Avrupa Birliği tarafından Batı Balkan Yatırım Çerçevesi (WBIF) kapsamında desteklenen bir proje, nehir trafiğinde aksaklığa yol açan 21 enkazın çıkarılması için harekete geçti. Avrupa Yatırım Bankası'na (EIB) göre, Tuna'nın beş kilometre uzunluğundaki dar bir geçidinde bulunan bazı kalıntılar 2024 yılında başarıyla çıkarıldı.
Çamurdan arındırılan bu gemiler halatlarla nehirden çekilerek karaya alındı. Dönemin Sırbistan İnşaat, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Aleksandar Banjac, "Eskiden böyle bir çalışma çok daha zor olurdu. Ancak modern teknoloji sayesinde artık süreç daha kolay ilerliyor," ifadelerini kullandı.
EIB'nin açıklamalarına göre, Tuna Nehri'ndeki bu kapsamlı temizleme çalışmalarının 2028 yılına kadar tamamlanması öngörülüyor. Bu proje, hem tarihi kalıntıların güvenli bir şekilde çıkarılmasını hem de nehirdeki seyrüsefer güvenliğinin artırılmasını amaçlıyor.