Türkiye, Hazine'nin borçlanma faizlerinin rekor seviyelere ulaşmasıyla dünyanın en yüksek faizle borçlanan ülkesi konumuna geldi. Bu durum, ekonomik gidişata dair önemli soru işaretleri yaratıyor.
Hazine'nin borçlanma maliyetleri son altı ayda rekor seviyelere ulaşarak Türkiye'yi dünyanın en pahalı borçlanan ülkesi konumuna getirdi. Ocak ayında %36 seviyesinden borçlanan Hazine, bu hafta yapılan 2 yıllık borçlanmada faiz oranını %41.99'a yükseltti. Merkez Bankası faizleri sabit kalırken, Hazine'nin borçlanma faizleri yaklaşık 6 puanlık bir artış gösterdi.
Türk Lirası tahvillerde Hazine, 5 yıllık vadede %39, 10 yıllık vadede ise %35'e yaklaşan faiz ödemeleri yapıyor. Bu oranlar, Türkiye'yi açık ara farkla dünyanın en yüksek borçlanma maliyetine sahip ülkesi yapıyor. Örneğin, 10 yıllık borçlanma maliyeti Türkiye'de %35 seviyesindeyken, ikinci sıradaki Mısır'da %22, üçüncü sıradaki Rusya'da ise %16 olarak gerçekleşti.
Hazine, kendi para birimi dışında altın ve döviz cinsinden de önemli miktarlarda borçlanmaya devam ediyor. Ekonomist Haluk Bürümcekçi'nin hesaplamalarına göre, Hazine'nin altın borçlanması bir yılda neredeyse dört kat artarak geçen yılki 5.3 milyar dolardan bu yıl 19.3 milyar dolara yükseldi. Döviz cinsi borçlanmalar ise geçen yıl 12.3 milyar dolar seviyesindeyken, bu yıl 10.6 milyar dolar olarak kaydedildi.
Dünya Bankası, hazırladığı raporda Türkiye'nin dünyanın en yüksek faiziyle borçlandığını vurgulayarak, bu tablonun değişmesi için şeffaflık ve güvenin elzem olduğunu belirtti. Raporda, yüksek faiz ödemelerinden kurtulmanın yolunun düşük risk priminden geçtiği, bunun için de düşük ve istikrarlı enflasyon ile mali sürdürülebilirliğin şart olduğu ifade edildi.
Dünya Bankası'na göre, düşük ve orta gelirli ülkelerin yerel yatırımcı tabanını genişletmesi faiz yükünü 25 milyar dolar azaltabilirken, uluslararası entegrasyon ve sermaye hesabının serbestleşmesi 70 milyar doları aşan faiz tasarrufu sağlayabilir.
Avrupa Merkez Bankası, 2002'den bu yana ilk kez tüm Euro banknotlarının tasarımını yeniliyor. Yeni seride "Avrupa Kültür ve Bilimi" ile "Nehirler ve Kuşlar" temaları öne çıkıyor.
Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimler, küresel petrol arzına yönelik endişeleri yükselterek Brent petrolün varil fiyatını 100 doların üzerine taşıdı. Bölgedeki çatışmaların enerji altyapısını hedef alması, piyasalarda yüksek risk primini canlı tutuyor.
Avrupa'nın referans doğal gaz kontratları, son yükselişlerle Ocak 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşarak enerji piyasalarında endişeleri artırdı. Bölgedeki depolama oranları ve jeopolitik gelişmeler fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.