Temmuz ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı rekor seviyelere ulaştı. Havuçta yüzde 461,2'lik artışla 11 liradan 61,73 liraya yükselen fiyatlar dikkat çekerken, sivri biber marketlerde en çok zamlanan ürün oldu.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar tarafından açıklanan verilere göre, Temmuz ayında üretici ile market fiyatları arasındaki makas belirgin şekilde açıldı. En yüksek fiyat farkı yüzde 461,2 ile havuçta kaydedildi. Üreticide 11 lira olan havuç, market raflarında 61 lira 73 kuruşa satıldı.
Diğer Ürünlerdeki Fiyat Uçurumları
Havuçtaki bu dikkat çekici farkı, diğer temel gıda ürünleri de takip etti. Elma fiyatlarında yüzde 444,4 oranında bir fark gözlemlenirken, üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma marketlerde 102 lira 7 kuruşa kadar çıktı. Yeşil mercimekte yüzde 236,6, kabakta yüzde 231,6 ve maydanozda yüzde 219,5 oranında fiyat farkları oluştu.
Marketlerde Fiyat Artışı ve Düşüşü Yaşayan Ürünler
Temmuz ayında marketlerde takip edilen 39 üründen 19'unda fiyat artışı, 20'sinde ise düşüş yaşandı. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Sivri biberi, yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates izledi.
Aynı dönemde marketlerde fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzu, yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti takip etti.
Üretici Fiyatlarındaki Değişim ve Nedenleri
Üretici cephesinde ise incelenen 31 üründen 8'inde fiyat artışı, 16'sında düşüş görülürken, 7 üründe fiyat değişimi yaşanmadı. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 52,9 ile kuru soğanda kaydedilirken, en büyük fiyat düşüşü yüzde 51,1 ile havuçta gerçekleşti.
TZOB Genel Başkanı Bayraktar, Çukurova'da yazlık kuru soğan hasadının tamamlanması ve İç Anadolu'da erkenci hasadın henüz başlamaması nedeniyle piyasada geçici bir arz daralması yaşandığını ifade etti. Kıyı bölgelerindeki sera üretiminin sona ermesiyle sivri biber ve domates arzının azaldığı, kirazda ise sezon sonuna yaklaşılmasıyla arzın düştüğü belirtildi.
Öte yandan, kabak, salatalık ve patlıcanda yayla üretiminin devreye girmesiyle arz artarken, talebin bu artışı karşılayamaması üretici fiyatlarının gerilemesine yol açtı. İlkbaharda etkili olan yağışlar yazlık patateste ürün kayıplarına neden olarak fiyatları yükseltti. Havuç ve yeşil mercimekte mevsimsel arz artışı ve talepteki zayıflama fiyatları aşağı çekerken, karpuzun depolanamaması ve tüketici talebinin beklentilerin altında kalması üretici fiyatlarının düşmesinde etkili oldu.