Yapay zekâ ve dijital teknolojilerin sunduğu zenginleşme vaatlerine rağmen, dünyanın en zenginleri listesindeki teknoloji milyarderlerinin sayısı artarken gelir adaletsizliği dikkat çekiyor. Teknoloji, beklenen bolluk toplumunu getirmek yerine, mevcut eşitsizlikleri derinleştiriyor gibi görünüyor.
Dünyanın en zengin 10 kişisinden 8’inin teknoloji milyarderi olması, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin stratejik önemini açıkça ortaya koymaktadır. İş dünyasında ve günlük yaşamda giderek artan yaygınlık, bu durumun doğal bir sonucu olarak görülse de, teknoloji dünyasının başlangıçtaki vaatleriyle mevcut tablo arasında derin bir çelişki bulunmaktadır.
Teknoloji dünyasının topluma sunduğu vizyon, herkesin girişimci olabileceği, garajında geliştirdiği fikirlerle zenginleşebileceği bir gelecek üzerine kuruluydu. Stanford Üniversitesi’nden Erik Brynjolfsson ve MIT’den Andrew McAfee gibi isimler, "İkinci Makine Çağı" adlı kitaplarında dijitalleşmenin bir kırılma noktası olduğunu ve kıtlık yerine bolluk toplumuna geçişi müjdelemişlerdi. Ancak bu beklentilerin aksine, gelir dağılımındaki adaletsizlik giderek artış göstermektedir.
Teknolojinin herkese refah getireceğine dair yaygın inanç, tekno-çözümcü ideolojinin bir parçasıdır. Gelişmeler bazı önemli sorunların çözümü için zemin hazırlasa da, bu otomatik bir çözüm süreci değildir. Örneğin, Türkiye’de SMA hastası birçok bebeğin tedavisi mevcut olmasına rağmen, sağlık sisteminin yüksek maliyetleri karşılayamaması nedeniyle yaşam mücadelesi vermesi, teknolojinin sunduğu olanakların otomatik olarak toplumsal sorunları çözmediğinin somut bir göstergesidir.
Birçok kurum ve alan teknolojiyle iç içe geçmiş durumda. Borsadaki işlemlerin büyük bir kısmı algoritmalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu algoritmalar, şirket bilançolarını, ilgili haberleri, destek ve direnç noktalarını ve daha birçok teknik detayı büyük bir hızla ve ayrıntılı bir şekilde inceleyerek alım-satım kararları vermektedir. Bu sistemler, büyük ölçüde beklentileri karşılamaktadır.
Algoritmaların etkin kullanımına rağmen, borsalar hala patlayacak balonlara, büyük düşüşlere ve kırılmalara sahne olmaktadır. Bunun temel nedeni, borsanın yeterince teknolojik olmamasından ziyade, gerçek dünyadaki sorunların piyasalara yansıması ve geleceğe dair beklentilerin istikrarsızlığıdır. Bu durum, kararlar algoritmalar tarafından verilse dahi küçük yatırımcıyı bekleyen büyük risklerin devam ettiğini göstermektedir.
Gelir dağılımındaki adaletsizliğin artması, teknolojinin çağdaş kullanım biçimiyle yakından ilişkilidir. Teknoloji, zenginleşme potansiyelini artırsa da, bu potansiyelin eşit bir şekilde dağılmadığı, aksine belirli bir kesimde yoğunlaştığı gözlemlenmektedir. Yapay zekâ herkesi zenginleştirme vaadinden uzaklaşarak, mevcut servet eşitsizliğini daha da derinleştiren bir faktör haline gelmiştir.
Uluslararası yatırım bankası Goldman Sachs ekonomistleri, Türkiye'nin dış dengeyi istikrara kavuşturma hedefiyle Türk Lirası'nda daha hızlı değer kaybına müsaade edebileceğini belirtti. Bu durum, enflasyonla mücadele sürecinin yavaşlayabileceği ve faiz oranlarının yüksek kalabileceği anlamına geliyor.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin 'BB-' kredi notunu ve 'durağan' görünümünü onayladı. Kıdemli Direktör Morales, enflasyon, uluslararası rezervler ve jeopolitik risklere dair önemli açıklamalarda bulundu.
Yapay zeka sektöründeki büyümeden beslenen Hollandalı yarı iletken devi ASML, küresel çalışanlarına tek seferlik 20 bin euro değerinde hisse ödülü dağıtacağını açıkladı. Bu prim, çip sektöründeki genel bir eğilimin parçası olarak öne çıkıyor.