Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, sıfır kilometre araçlarda üretim kaynaklı gizli ayıpların tespiti halinde, aracın kullanım amacını etkilemeyen durumlarda değişim yerine değer kaybı ödenmesine hükmetti. Bu karar, sıfır araç alacaklar için önemli bir emsal teşkil ediyor.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, sıfır kilometre araç alımlarını yakından ilgilendiren emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, üretim aşamasından kaynaklanan gizli ayıpların tespit edildiği sıfır araçlarda, kusurun aracın kullanım amacını, sürüş güvenliğini veya konforunu olumsuz etkilememesi halinde, aracın misliyle değiştirilmesi yerine oluşan değer kaybının karşılanmasına hükmetti.
Adana'dan Başlayan Süreç ve İlk Mahkeme Kararı
Karara konu olan olay, Adana'da sıfır kilometre bir otomobil satın alan vatandaşın aracı satmak istemesiyle ortaya çıktı. Satış öncesi yaptırılan ekspertiz incelemesinde, aracın sol kapısı ve orta direğinin boyalı olduğu, sol alt marşpiyel bölümünde ise lokal boya bulunduğu tespit edildi.
Durumu firmaya bildiren araç sahibi, otomobilin ayıpsız yenisiyle değiştirilmesini talep etti. Talebinin reddedilmesi üzerine Adana 3. Tüketici Mahkemesi'ne başvurdu. Dava kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunda, araçtaki boya akmalarının üretim sürecinden kaynaklandığı ve boya kalınlığının referans değerlerin üzerinde olduğu belirtildi. Raporda ayrıca, söz konusu ayıbın tüketiciden kaynaklanmadığı ve üretim aşamasında oluşan gizli ayıp niteliğinde olduğu ifade edildi.
Bilirkişi raporunu dikkate alan Adana 3. Tüketici Mahkemesi, tüketiciyi haklı bularak aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verdi. Mahkeme, sıfır kilometre bir araçtan beklenen faydanın bu ayıp nedeniyle tam olarak sağlanamayacağına dikkat çekti.
Yargıtay'ın Değer Kaybı Kararı
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine inceleme yapan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin verdiği değişim kararını orantısız bularak bozdu. Yüksek Mahkeme, aracın kullanım amacını, sürüş güvenliğini ve konforunu olumsuz etkileyecek bir durum bulunmadığını ancak ikinci el piyasa değerini düşüren gizli ayıp niteliğinde bir kusur taşıdığını belirtti.
Yargıtay kararında, 'Tespit edilen kusurlar kullanıcıdan kaynaklanan kusurlar olmayıp, aracın imalat aşamasından kaynaklanan gizli ayıp niteliğindedir. Aracın kullanım amacı olan yolcu taşımaya olumsuz bir etkisi, sürüş konforunu ve emniyetini olumsuz etkileyecek bir durum olmadığı, aracın ikinci el piyasa değerinde değer kaybına neden olacak nitelikte gizli ayıp olduğu değerlendirilmiştir' ifadelerine yer verildi. Bu hükümle birlikte, araçtaki kusurun gizli ayıp kapsamında değerlendirilmesi ve aracın misliyle değiştirilmesi yerine değer kaybının karşılanmasının uygun olduğuna karar verildi.
Sıfır Araç Alıcıları İçin Yeni Dönem
Bu emsal karar, sıfır kilometre araç satın alacak tüketiciler için önemli bir dönüm noktası niteliğinde. Artık üretim kaynaklı boya veya benzeri gizli ayıpların, aracın temel işlevini veya güvenliğini etkilemediği durumlarda, aracın tamamen değiştirilmesi yerine, piyasa değerindeki düşüşün tazmin yoluyla giderilmesi mümkün olacak. Karar, araç sahiplerinin haklarını korurken, otomobil üreticileri ve bayileri için de yeni bir hukuki çerçeve çiziyor.