Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, Türk vatandaşlarının yurt dışı kart harcamaları son bir yılda yüzde 67 artarak 93,1 milyar TL ile rekor seviyeye ulaştı. Bu artışın temelinde yüksek enflasyon ve döviz kuru farkı yatıyor.
Türkiye'deki yüksek enflasyonun etkisiyle artan fiyatlar, vatandaşları yurt dışından alışveriş yapmaya yönlendiriyor. Kozmetikten hazır giyime, elektronik cihazlardan aksesuarlara kadar birçok ürünü Türkiye yerine yurt dışı seyahatlerinde veya e-ticaret kanallarıyla temin etme eğilimi dikkat çekiyor.
Yurt dışı alışverişindeki bu artış, müşteri bulmakta zorlanan ve maliyet baskısı altında finansman ihtiyacı çeken yerli mağazalar için olumsuz bir tablo oluşturuyor.
Rakamlarla Yurt Dışı Harcamalarındaki Büyük Artış
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) Mayıs ayı verilerine göre, Türk bankalarından alınan kredi kartları ile yurt dışında yapılan harcamaların tutarı tarihi bir zirveye ulaştı. Son bir yılda yurt dışında yapılan kredi kartı harcamaları yüzde 67 oranında artarak toplamda 93,1 milyar TL'ye yükseldi. Aynı dönemde gerçekleştirilen işlem adedi de yüzde 16 artışla 52,1 milyon adede ulaştı.
Bu harcamaların 43,6 milyar TL'si, yani yüzde 47'si, yurt dışı alışveriş sitelerine yapılan ödemelerden oluştu. Sektörel bazda incelendiğinde, yurt dışındaki online harcamalarda 17,2 milyar TL ile hizmet sektörü ilk sırada yer alırken, bunu 9 milyar TL ile seyahat acenteleri ve taşımacılık, 2,7 milyar TL ile konaklama ve 1,6 milyar TL ile havayolu harcamaları takip etti. Perakende alışverişlerde ise elektrik-elektronik ve hazır giyim ürünleri öne çıkan kategoriler oldu.
Uzman Görüşü: Enflasyon ve Kur Farkının Etkisi
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Ekonomi ve Finans Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Caner Özdurak, yurt dışı harcamalarındaki rekor artışın temelinde tüketicilerin "fahiş fiyat artışlarından kaçış" refleksi olduğunu belirtiyor. Doç. Dr. Özdurak, bu durumun lüks tüketimden ziyade, içerideki enflasyonist baskı ile döviz kuru arasındaki makasın yarattığı ekonomik rasyonel bir kaçış hareketi olduğunu ifade etti.
Özdurak, uygulanan ekonomi politikaları çerçevesinde döviz kurlarındaki artış hızının yurt içindeki enflasyonun altında seyrettiğine dikkat çekerek, "Döviz kuru görece yatay veya kontrollü bir patikada ilerlerken iç piyasadaki mal ve hizmet fiyatları hızla yükseldi. Bu durum Türk Lirası'nın reel olarak değer kazanmasına yol açtı" şeklinde konuştu. Giyim, ayakkabı, elektronik, kozmetik ve özellikle hizmet/turizm sektöründe yurt içindeki fiyatların Güney Avrupa veya Yunanistan, İtalya ve İspanya gibi yakın ülkelerdeki dengeleri aştığı gözlemleniyor.