Türkiye'nin de dahil olduğu 28 ekonomi, küresel çelik sektöründeki Çin kaynaklı kapasite fazlası ve ihracat baskısına karşı ortak bir cephe oluşturdu. Milwaukee çerçevesiyle ticaret savunma araçlarının daha aktif kullanılması ve ithalatın gerçek menşeinin takibi amaçlanıyor.
Küresel çelik piyasasında yaşanan kapasite fazlası ve Çin kaynaklı ihracat baskısı, 28 ülkeyi ortak bir cephe oluşturmaya itti. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu bu ekonomiler, 'Milwaukee çerçevesi' adı verilen yeni bir düzenleme ile küresel çelik ticaretine yönelik önlemlerini artırma kararı aldı.
Bu önemli adım, yalnızca ABD ile Çin arasındaki ticaret gerilimlerinin bir uzantısı değil, aynı zamanda altı kıtaya yayılan geniş bir üretici ve ithalatçı grubunun küresel çelik ticaretine yönelik ortak bir müdahale çerçevesi oluşturması açısından da büyük önem taşıyor. Forum üyeleri arasında Türkiye, ABD, Avrupa Birliği, İngiltere, Japonya, Güney Kore, Kanada, Brezilya ve Meksika gibi kilit ekonomiler yer alıyor.
Küresel Çelik Fazlası Tehlikesi Büyüyor
Yeni önlemlerin temelinde, küresel çelik sektöründe hızla artan üretim fazlası bulunuyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) verilerine göre, küresel çelikteki fazla kapasite 2024 yılında 601 milyon ton seviyesindeydi. Bu rakamın 2028'de 745 milyon tona ulaşması bekleniyor.
Bu artışla birlikte kullanılmayan veya talebin üzerinde kalan kapasite, son on yılın en yüksek seviyelerinden birine çıkacak. OECD'nin hesaplamalarına göre, 2028'deki kapasite fazlası, forum üyesi ülkelerin mevcut toplam çelik üretimini 319 milyon ton aşacak. Bu kapasite sorununda en fazla dikkat çeken ülke ise Çin olarak öne çıkıyor.
Çin'in Artan İhracat Hacmi
Çin'de iç talebin, özellikle altyapı ve gayrimenkul sektörlerinde zayıflaması, üreticilerin daha fazla çeliği dış pazarlara yönlendirmesine yol açtı. Bu durum, Çin'in çelik ihracatının rekor seviyelere ulaşmasına neden oldu. Çin'in çelik ihracatı 2025 yılında 131 milyon ton ile rekor seviyeye ulaştı. Bu miktar, 2020'ye göre yüzde 153'lük devasa bir artış anlamına geliyor.
Çin tek başına küresel kapasite-talep açığının yarısından fazlasını oluştururken, ülkenin ucuz ihracatı diğer ülkelerdeki üreticiler üzerindeki baskıyı giderek artırıyor.
Yeni Savunma Mekanizmaları Devrede
Milwaukee çerçevesinin en önemli sonuçlarından biri, ticaret savunma araçlarının daha aktif bir şekilde kullanılacak olmasıdır. Üye ülkeler, gerektiğinde kendi inisiyatifleriyle damping ve sübvansiyon soruşturmaları başlatabilecek. Ayrıca, düşük fiyatlı ithalata karşı ek vergi veya kota benzeri korunma önlemleri de seçenekler arasında yer alıyor.
Bu yeni çerçevenin dikkat çeken bölümlerinden bir diğeri ise çeliğin gerçek kaynağının daha sıkı takip edilmesidir. Ticaret önlemlerinden kaçınmak amacıyla bir ülkede üretilen çeliğin başka bir ülkede sınırlı işlemden geçirilerek farklı menşe gösterilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Ancak uygulanacak tedbirlerin kapsamı, her ülkenin kendi mevzuatı ve uluslararası yükümlülükleri doğrultusunda belirlenecek.