AB'den Kanada'ya Tarihi Ortak Üyelik Daveti: Yeni Bir Dönem Başlıyor

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çarşamba günü Strazburg’da yaptığı 2026 Birliğin Durumu konuşmasında Kanada’nın Avrupa Birliği’ne (AB) “ortak üye” olarak katılmaya davet edildiğini duyurdu. Bu tarihi anons, Avrupa Parlamentosu üyelerinin yanı sıra Kanada Başbakanı Mark Carney’nin de konuşmayı izlediği bir ortamda gerçekleşti. Carney’nin bu ziyareti, ABD ile yaşanan ticaret savaşının ortasında AB ile ilişkilerin stratejik önemini vurguladı.

Kanada, ağustos ayının sonlarından bu yana AB ile daha yakın ilişkiler kurma amacıyla Avrupa ülkeleriyle temaslarını yoğunlaştırmıştı. Von der Leyen, “Bir okyanusu, ortak değerleri ve dünyaya bakış biçimini paylaşıyoruz. Şimdi ortak geleceğimizi de birlikte inşa edeceğiz” sözleriyle Kanada ile yeni bir dönemin sinyalini verdi.

Yeni Statünün Detayları ve Açıkta Kalan Sorular

Ancak “ortak üyelik” tamamen yeni bir statü olarak tanımlanıyor. Bu nedenle, Kanada’nın AB kurumlarında oy hakkına sahip olup olmayacağı gibi birçok temel soru henüz yanıtlanmış değil. Mevcut durumda, Norveç ve İsviçre gibi AB ile mevzuatlarını büyük ölçüde uyumlu hale getiren ülkeler dahi Birlik yasalarının hazırlanmasında söz sahibi olamıyor.

Ukrayna Modeli ve Siyasi Mesajın Gücü

Bu “ortak üyelik” fikri, ilk olarak Almanya Başbakanı Friedrich Merz tarafından geçen mayıs ayında Ukrayna için gündeme getirilmişti. Merz, AB üyeliğine acilen katılmak isteyen Ukrayna için bu statünün, ülkeye Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu gibi karar alma kurumlarına oy hakkı olmadan erişim sağlayabileceğini savunmuştu. Bu modelin, Ukrayna’nın belirli AB fonlarından ve programlarından “adım adım” yararlanmasına da olanak tanıyabileceği belirtilmişti.

Kanada’nın Ukrayna ile aynı konumda değerlendirilmesi zor olsa da, von der Leyen’in çarşamba günkü açıklaması, değişen uluslararası ittifakların yaşandığı ortamda güçlü bir siyasi mesaj olarak değerlendiriliyor. Von der Leyen, “Avrupa ve Kanada demokrasiye inanıyor. Güç en güçlüye, en zengine veya en yüksek sesle konuşana değil, hepimize aittir” ifadelerini kullandı.

Gelecek İttifak Alanları

Avrupa Komisyonu Başkanı, “Demokrasiler kiminle çalışacaklarını seçme özgürlüğüne sahiptir” diyerek Ottawa ile teknoloji, savunma ve Arktik bölgesindeki ortak projelerin yanı sıra enerji, kritik mineraller ve yapay zekâ alanlarında da yeni bir ittifak kurulması çağrısında bulundu. Von der Leyen, 2016 yılında imzalanan ve taraflar arasındaki gümrük engellerini büyük ölçüde kaldıran AB-Kanada Kapsamlı Ekonomi ve Ticaret Anlaşması’na (CETA) atıfta bulunarak, “CETA’dan geleceğin ittifakına geçerek ortak refah ve ekonomik güvenlik alanı oluşturacağız” dedi.