Birleşik Krallık'ta bağımsızlık talepleri yeniden ivme kazandı. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan gelen ayrılıkçı hareketler, ülkenin hem ekonomik hem de stratejik geleceğini tehdit ediyor.
Birleşik Krallık içerisinde bağımsızlık talepleri, Başbakan Andy Burnham’ın İskoçya için yeni bir referandumun şartlarına değinmesiyle yeniden canlandı. Burnham, Kuzey İrlanda’daki Hayırlı Cuma Anlaşması’nın kamuoyu iradesine dayalı mekanizmasını İskoçya için emsal göstererek, önceki başbakanların katı politikalarından belirgin bir sapmaya işaret etti.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın ayrılması ve Birleşik Krallık’tan geriye yalnızca İngiltere’nin kalması durumunda, ülkenin nüfusu yüzde 15,5, gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH) ise yüzde 13,5 oranında azalacak.
Stratejik ve Askeri Yansımalar
Birleşik Krallık’ın nükleer silahlı denizaltı filosunun tamamı İskoçya’nın batı kıyısındaki Clyde Kraliyet Deniz Üssü’nde konuşlanmış durumda. İngiltere sınırları içinde nükleer denizaltılara ve harp başlıklarına ev sahipliği yapabilecek coğrafi, lojistik ve siyasi açıdan uygun alternatif bir derin su limanı bulunmuyor.
Coğrafi olarak İskoçya, Kuzey Atlantik’in ve 'GIUK Geçidi' (Grönland-İzlanda-Birleşik Krallık) olarak bilinen stratejik deniz yolunun güvenliğini sağlıyor. Bu bölge, Rus denizaltılarının Kuzey Rusya’dan Atlantik Okyanusu’na geçişini izlemek açısından hayati bir askeri boğaz niteliği taşıyor.
İngiltere, yüksek nüfus yoğunluğu nedeniyle canlı mühimmatlı tatbikatlara imkan vermiyor. İngiliz Silahlı Kuvvetleri; İskoçya Dağlık Bölgesi (Highlands), Galler’deki Sennybridge ve Kuzey İrlanda’daki Abercorn tesislerine bağımlı durumda. Bir bölünme halinde bu askeri eğitim altyapısı işlevsiz kalacak.
Ekonomik ve Enerji Kaynakları Üzerindeki Etkiler
Bağımsız bir İskoçya, Birleşik Krallık’ın mevcut kuzey karasularının büyük bölümünü devralacak. İngiltere; Kuzey Denizi’ndeki petrol ve doğalgaz rezervlerinin yanı sıra İskoç ve Galler sularındaki devasa deniz üstü (offshore) rüzgar enerjisi alanlarının kontrolünü doğrudan kaybedecek.
Jeopolitik Güvenlik Boşluğu Endişeleri
Bir asırdan uzun süredir batı sınırını tamamen güvende gören İngiltere için durum tersine dönecek. Kuzey İrlanda’nın İrlanda ile birleşmesi, İskoçya ve Galler’in ayrılması durumunda İrlanda Denizi tamamen yabancı devletlerle çevrilecek.
Yeni bağımsız devletlerin NATO yerine İrlanda gibi askeri tarafsızlığı seçmesi halinde, İngiltere’nin burnunun dibinde devasa bir güvenlik boşluğu oluşacak ve Londra tüm savunma konseptini sil baştan düzenlemek zorunda kalacak.