Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünya genelindeki çatışmaların derinleştiğine dikkat çekerek, özellikle Filistin'de "iki devletli çözümün yok olmasına izin verilemeyeceği" uyarısında bulundu. Guterres, Gazze'deki yıkım ve Batı Şeria'daki şiddet olaylarının barışı tehdit ettiğini vurguladı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünya genelindeki fay hatlarının genişleyerek kanyonlara dönüştüğünü belirterek, son 10 yılda yaşanan küresel çatışmaların yıkıcı etkilerine dikkat çekti. Guterres, sivil hedeflerin, insan hakları ihlallerinin ve açlığın bir silah olarak kullanılmasının uluslararası hukuku zayıflattığını dile getirdi. Jeopolitik bölünmelerin derinleştiği ve güvenin sarsıldığı bir döneme işaret etti.
Guterres, küresel gücün devletler, hükümetler ve teknoloji şirketleri arasında yer değiştirdiğini, aynı zamanda insanların giderek gücü makinelere devrettiğini ifade etti. Yapay zeka ajanlarının kontrolden çıkma potansiyeline ve ölümcül otonom silahların bilim kurgudan askeri gerçekliğe dönüşmesine vurgu yaparak, insanlığın eşi benzeri görülmemiş tehditlerle karşı karşıya olduğunu belirtti. Bu durumda kolektif eylem mekanizmalarının baskı altında olduğunu ekledi.
Gazze'de Eşi Benzeri Görülmemiş Yıkım ve İki Devletli Çözüm Vurgusu
BM Genel Sekreteri, bölgeyi saran kargaşa ortamında işgal altındaki Filistin topraklarındaki yıkıcı durumun gözden kaçırılmaması gerektiğini söyledi. Hamas'ın 7 Ekim 2023'teki saldırılarının ardından İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının, görev süresi boyunca tanık olduğu hiçbir şeye benzemeyen bir "katliam ve yıkım dalgası" yarattığını ifade etti. Ayrıca, işgal altındaki Batı Şeria'da yaşanan şiddet, yerinden edilme ve yerleşim genişlemelerinin barışa giden yolu tıkadığını ve "etnik temizlik tehlikesini" ortaya çıkardığını vurguladı.
Guterres, bu bağlamda en kritik uyarısını yaparak, "İki devletli çözümün gözümüzün önünde yok olmasına izin veremeyiz" dedi. Sözde ateşkeslerin sivillerin bedel ödemeye devam ettiği "küçük çaplı ateşkeslerden" öteye geçmediğini belirten Genel Sekreter, bu duruma "Artık yeter" sözleriyle tepki gösterdi.
Küresel Çatışmalar ve BM Şartı'na Vurgu
Guterres, konuşmasında sadece Filistin değil, Ukrayna-Rusya savaşındaki sivil kayıplara, dış aktörler tarafından körüklenen Sudan'daki çatışmalara ve Myanmar'da artan şiddet, kitlesel yerinden edilme ve uluslararası suçlarla birlikte küresel dikkatten kaçma riski taşıyan krizlere de değindi. Dünyadaki birçok çatışmanın gücün kontrolden çıktığını ve kuvvetin diplomasiyi geride bıraktığını gösterdiğini belirtti.
BM Genel Sekreteri, çifte standart uygulamadan Birleşmiş Milletler Şartı'nın savunulması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, BM Güvenlik Konseyi'nin günümüzün dünyasını yansıtacak şekilde yeniden yapılandırılması gerektiğini, böylece günümüzün zorluklarının gerektirdiği meşruiyet ve etkinliğe sahip olabileceğini savundu. Bu konuda Afrika'nın temsilinin artırılması gerektiğine dair bir örnek verdi.