Danimarka, ABD Başkanı Trump'ın 18 Eylül'de sosyal medya hesabından duyurduğu Grönland güvenlik anlaşmasının detaylarını paylaştı. Anlaşma, ABD'ye adada kalıcı askeri kontrol ve geniş varlık kurma hakkı tanırken, Arktik güvenliğinin NATO tarafından üstlenileceğini vurguluyor.
ABD Başkanı Trump, 18 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla, Danimarka ve Grönland ile Grönland'daki güvenlik ihtiyaçları üzerinde ABD'ye kalıcı kontrol hakkı tanıyan bir anlaşma imzaladıklarını duyurdu. Trump, bu anlaşmanın ABD'nin endişelerini tamamen giderdiğini belirtti.
Trump, anlaşmanın ABD'ye herhangi bir maliyeti olmadığını vurgulayarak, Washington'ın Grönland üzerinde askeri anlamda her türlü varlık göstermeye hak kazandığını dile getirdi. Anlaşmanın süresiz olduğunu kaydeden Trump, Grönland'ın uygun bölgelerinde geniş çaplı bir askeri varlık oluşturma sürecine derhal başlayacaklarını ifade etti.
Danimarkalı yetkililer, ABD ile varılan anlaşmadan duydukları memnuniyeti dile getirdi. Danimarka Bakanı Rasmussen, ABD Başkanı Donald Trump'ın daha önceki söylemlerinin Grönland'da endişe oluşturduğunu, ancak varılan anlaşmayla Grönlandlıların huzura kavuşacağını temenni ettiğini belirtti.
Rasmussen, anlaşmanın Arktik'teki güvenlik sorumluluğunun yalnızca Danimarka veya ABD'de bulunmadığı bir çerçevede olacağını vurguladı. Bakan, Arktik bölgesiyle ilgilenen ana gücün büyük ölçüde NATO olacağını ifade etti.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, anlaşmayı “çok önemli, tarihi ve özel” olarak nitelendirdi. ABD'nin mevcut askeri haklarının ötesinde, adada yeni tesisler kurulmasının önünün açılacağını ve ABD'nin yazılı onayı olmadan hiçbir Amerikan rakibinin Grönland'da askeri üs kurmasına veya hassas yatırımlar yapmasına izin verilmeyeceğini belirtti.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, anlaşmanın Trump'ın daha önce dile getirdiği Grönland'ın ABD tarafından satın alınması veya kontrol edilmesi hedefinden farklı olduğunu vurguladı. Frederiksen, anlaşmanın Danimarka Krallığı'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü ile Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıdığını söyledi. Nielsen ise anlaşmanın Grönland, Danimarka, ABD ve Batı ittifakının güvenliğini güçlendireceğini ekledi.
Anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuna açıklanmadı. ABD'nin Grönland'da hangi ölçüde askeri yetki elde edeceği ve mevcut NATO düzenlemelerine göre hangi yeni hakların tanınacağı konusunda belirsizlikler devam ediyor. Danimarka ve Grönland yönetimleri, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için kendi parlamentolarındaki süreçlerin tamamlanması gerektiğini bildirdi.
Arktik bölgesindeki stratejik konumu nedeniyle Grönland, ABD ve NATO açısından önemli bir savunma noktası olarak görülüyor. ABD'nin adada halen Pituffik Uzay Üssü bulunuyor. Washington'ın Grönland'daki askeri varlığının genişletilmesi, Rusya ve Çin'in Arktik bölgesindeki faaliyetleriyle bağlantılı güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 23-25 Eylül tarihleri arasında ABD'ye resmi bir ziyarette bulunacak. Bu kritik zirvede ticaret, yapay zeka ve stratejik gerilimler ana gündem maddeleri olacak.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın ABD'ye yapacağı beş günlük resmi ziyaret öncesinde, kendisine eşlik edecek basın ekibine ABD makamları tarafından vize verilmedi.
Rusya'da üç gün süren Duma seçimlerinde Vladimir Putin'in Birleşik Rusya partisi, kesin olmayan ilk sonuçlara göre oyların yüzde 57,82'sini alarak mecliste önemli bir çoğunluk elde etti. Seçimlere katılım oranı yüzde 59,32 olarak kayıtlara geçti.