Doç. Dr. Ali Bestami Kepekçi, savaşların uzun vadeli ekonomik faturalarını gözler önüne serdi. Dünya Bankası raporuna göre, çatışmalar bir ülkenin kalkınmasını ortalama 35 yıl geriye götürüyor.
Doç. Dr. Ali Bestami Kepekçi, savaşların bir ülkenin sadece mevcut zenginliğini yok etmekle kalmayıp, aynı zamanda gelecekteki kalkınmasını da çaldığını vurguladı. Dünya Bankası'nın Nisan 2026 tarihli Middle East, North Africa, Afghanistan & Pakistan Economic Update raporu, savaşların bir ülkeden ortalama 35 yıl çaldığını ortaya koyuyor.
Raporda Cezayir, Batı Şeria ve Gazze, Irak, Yemen ve Suriye'deki büyük çatışmaların ekonomik sonuçları incelendi. Yapılan karşı-olgusal hesaplamalara göre, bu büyük çatışmalar yaşanmasaydı etkilenen ülkelerde kişi başına gelir yedi yıl sonunda ortalama yüzde 45 daha yüksek olabilirdi.
Savaşın ekonomik etkisi, silahlar sustuğunda sona ermiyor. İncelenen çatışmalarda, savaşın başlamasından sonraki ilk yılda kişi başına gelir çatışma öncesine göre ortalama yüzde 12 geriliyor. Yedi yıl sonra bile kişi başına gelir çatışma öncesindeki seviyenin yüzde 24 altında kalıyor.
Suriye, bu durumun en ağır örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Rapordaki hesaplamaya göre, 2011'de başlayan iç savaş yaşanmasaydı, Suriye'de kişi başına gelir yedi yıl sonra gerçekleşen seviyenin yaklaşık iki katına ulaşabilirdi. Yemen'deki tablo ise daha da ağır; kriz yaşanmasaydı kişi başına gelirin incelenen dönemin sonunda gerçekleşen seviyenin üç katına kadar çıkabileceği hesaplanıyor.
Bu rakamlar yalnızca millî gelir istatistiği olarak okunmamalıdır. Savaş, bir ülkenin yıllar içerisinde oluşturduğu insan sermayesini ve üretim kapasitesini eritir. Dolayısıyla savaş, sadece mevcut zenginliği yok etmekle kalmaz; henüz üretilmemiş gelecekteki zenginliği de ortadan kaldırır.
Ekonomik kalkınmanın temelinde birikim yatar; bugün kurulan fabrika yarın üretir, bugün yetiştirilen mühendis yıllarca katma değer oluşturur. Dünya Bankası raporunun kullandığı ifadeyle, çatışma adeta “kalkınmanın tersine çevrilmesidir” ve nesiller boyunca inşa edilenler haftalar içerisinde ortadan kalkabilir. Üstelik bu mesele sadece savaşan ülkelerle sınırlı değildir.
Türkiye açısından meselenin en önemli taraflarından biri, Ortadoğu'daki savaşları binlerce kilometre uzaktan seyreden bir ülke olmamasıdır. Komşu ülkelerin istikrarı veya istikrarsızlığı, Türkiye'nin ekonomik geleceğinden bağımsız düşünülemez. Komşularımızda üretim durduğunda ticaretimiz etkilenir, bölgedeki ulaşım koridorları güvenliğini kaybettiğinde ise ihracatçımızın maliyeti yükselir. Enerji piyasalarındaki gerilim de Türkiye'yi doğrudan etkiler.
Mersin'in Akdeniz ilçesinde, belediye personeli Hakan Ç. ve İsmail T., Katı Atık Toplama Merkezi'nde kalabalık bir grubun saldırısına ve darpına uğradı. Olayda çöp kamyonu da zarar görürken, saldırganlar hakkında şikayetçi olundu.
Güney Kore ve ABD arasındaki ortak savaş tatbikatlarının süresi kısaltıldı. Bu gelişme, iki müttefik ülke arasındaki askeri işbirliğinde yeni bir döneme işaret ediyor.
Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde bir aile, Yücelen Kırsal Mahallesi yakınlarında silahlı saldırıya uğradı. Gece saatlerinde meydana gelen olayda bir kişi tabancayla, engelli kızı ise saçmayla hafif yaralandı.