Türkiye'de hayata geçirilmesi beklenen ikinci basamak emeklilik sistemi (TES) için belirlenen tarihler sürekli ertelenirken, yasal düzenlemenin Meclis gündemine gelmesi zorlaşıyor. Çalışanlar ve işverenler, sistemin mevcut ekonomik koşullar altında yaratacağı ek maliyetler konusunda endişeli.
Türkiye'de emeklilik sisteminde yeni bir dönem başlatma hedefiyle kurgulanan ikinci basamak emeklilik modeli, Otomatik Katılım Sistemi'nin (OKS) işveren katkısının da dahil olduğu bir yapıya dönüştürülmesini öngörüyor. Bu sistemde, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve OKS fonlarının yeniden yapılandırılması ve kesintilerin sadeleştirilmesi planlanıyor.
Ancak, planlanan Emeklilikte Yeni Dönem Sistemi (TES) için öngörülen tarihler bugüne kadar birkaç kez değişti. İlk olarak 2023 yılında yayımlanan planlarda OKS'nin işveren katkısıyla TES'e dönüşümü için 2024 sonbaharı işaret edilmişti. Bu düzenleme hayata geçmeyince takvim önce 2025'e, ardından 2026 yılına taşındı. 2026 Cumhurbaşkanlığı Programı'nda da OKS'nin işveren katkısını içeren ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürülmesi hedefi tekrarlandı.
Tüm bu ertelemelere karşın, henüz Meclis'e sunulmuş bir kanun teklifi, kamuoyuyla paylaşılmış kapsamlı bir taslak ya da yürürlüğe girecek düzenlemenin ayrıntıları bulunmuyor. Meclis'in ekimde çalışmalarına başlamasının ardından bütçe görüşmelerinin de gündemin önemli bölümünü oluşturması beklenirken, yılın kalan bölümünde TES'in hazırlanıp yasalaşmasının zor olduğu değerlendiriliyor.
TES'in çalışanlar açısından en tartışmalı başlıklarından biri, sisteme yapılacak katkının mevcut gelirler üzerindeki etkisi olarak öne çıkıyor. Mevcut durumda asgari ücret 28.075 TL seviyesinde bulunurken, açlık sınırı 36.940 TL'ye ulaşmış durumda. Bu iki rakam arasındaki fark ise 8.865 TL'yi aşmış durumda.
Bu koşullar altında, mevcut prim yükünün üzerine çalışandan yüzde 3 oranında TES kesintisi yapılması halinde, çalışanın eline geçen net tutarın daha da gerileyeceği belirtiliyor. Bu durum, çalışan tarafında temel itirazın, gelecekteki emeklilik birikiminden çok bugün karşı karşıya kalınan geçim sıkıntısı olduğu vurgusunu güçlendiriyor.
Emeklilikte Yeni Dönem Sistemi'nin yalnızca çalışanlar açısından değil, işverenler bakımından da ilave maliyet oluşturabileceği ifade ediliyor. Özellikle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve işsizlik sigortası primlerinde yaşanan artışların ardından işverenlerin maliyet baskısı altında olduğu belirtiliyor.
TES kapsamında işverene ve çalışana ayrı ayrı yüzde 3'lük ek katkı getirilmesi durumunda, toplam prim yükünün yüzde 44.75'e kadar çıkabileceği hesaplanıyor. Bu durumun özellikle küçük işletmeler ve KOBİ'ler üzerinde önemli bir finansal baskı yaratacağı öngörülüyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, sosyal medya platformlarına yönelik yeni düzenlemeler için çalışma başlattı; Meta ve Roblox gibi şirketlerin 15 yaş altı kullanıcılar üzerindeki etkileri ve vatandaş şikayetleri inceleniyor.
Zorlu, Van'da 12. Ulupamir Kültür Şöleni'ne katılarak Kırgızlarla bir araya geldi, çeşitli temaslarda bulundu ve konuşmasında Terörsüz Türkiye hedefine ve Türk Dünyası asrına vurgu yaptı.
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda yaptığı konuşmada tokenizasyon ve sabitcoinlerin küresel finans sistemini daha akışkan hale getirme potansiyeliyle birlikte ciddi riskler taşıdığını belirtti. Georgieva, bu risklere karşı uluslararası düzeyde koordineli bir düzenleyici politika yanıtına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.