Etiyopya'nın Mavi Nil üzerine inşa etmeyi planladığı üç yeni baraj projesi, Mısır ile arasında uzun süredir devam eden Nil Nehri gerilimini yeni bir seviyeye taşıyor. Bu projeler, bölgede 'su savaşı' endişelerini artırıyor.
Afrika'nın can damarı Nil Nehri üzerindeki su paylaşımı krizi, Etiyopya'nın Mavi Nil üzerinde üç yeni baraj inşa etme planlarıyla daha da derinleşiyor. Bu yeni projelerin 2026'nın ilk aylarında gündeme gelmesinin ardından, Mısır'dan sert tepkiler yükseldi. Planlanan projelerin dört ila yedi yıl içinde hayata geçirilmesi ve her birinin yaklaşık 3,5 milyar dolara mal olması bekleniyor.
Etiyopya, bu yeni barajlarla elektrik üretimini artırmanın yanı sıra, ülkenin su yönetimi, tarım ve sanayi sektörleri için yeni kaynaklar oluşturmayı hedefliyor. Etiyopya tarafı projeleri ekonomik kalkınmanın ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirirken, Mısır'da ise bu barajlarda tutulacak suyun aşağı havzaya ulaşan miktarı azaltacağı endişesi hakim.
Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Hani Sewilam, ağustos ayının başında yaptığı açıklamada, ülkesinin Nil üzerinde yeni Etiyopya barajlarının yapılmasına izin vermeyeceğini net bir dille ifade etti. Kahire, özellikle barajların işletilmesi, suyun tutulması ve bırakılması konusunda bağlayıcı bir anlaşma ile düzenli veri paylaşımının hayati önem taşıdığını belirtiyor.
İki ülke arasındaki mevcut anlaşmazlığın merkezinde halihazırda Büyük Etiyopya Rönesans Barajı (GERD) bulunuyor. Mavi Nil üzerine kurulan bu dev barajın inşasına 2011'de başlanmış olup, tesisin Eylül 2025'te resmen açılması planlanıyor. Yaklaşık 5,15 gigavatlık kurulu güce sahip GERD, Afrika kıtasının en büyük hidroelektrik tesislerinden biri olma özelliği taşıyor.
Mısır ve Sudan, yıllardır GERD'in doldurulması ve işletilmesinin bağlayıcı bir anlaşmaya bağlanmasını talep ederken, Etiyopya elektrik üretimi amacıyla kullanılan barajın aşağı havzadaki ülkelerin çıkarlarına zarar vermeyeceğini savunuyor. Taraflar arasındaki görüşmeler yeniden başlamış olsa da, kalıcı bir anlaşmaya henüz ulaşılamadı.
Şimdi gündeme gelen üç yeni baraj projesi, GERD nedeniyle yıllardır devam eden tartışmayı daha da büyütmüş durumda. Etiyopya enerji ve kalkınma ihtiyacını öne çıkarırken, Mısır ise ülkenin su güvenliği açısından Nil'in akışının tek taraflı şekilde kontrol edilmesini kabul etmeyeceğini vurguluyor. Bu durum, bölgesel istikrar için kalıcı ve adil bir çözümün aciliyetini gözler önüne seriyor.
İran, ABD askerlerini hedef alan dikkat çekici bir karar aldı. Ordu Komutanı Tümgeneral Habibullah Hatemi, ABD askerlerini yakalayan veya öldüren İran vatandaşlarına 30 bin dolar ödül verileceğini açıkladı.
Binlerce düzensiz göçmen, sosyal medya üzerinden yayılan çağrılarla İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Ceuta sınırına yürüdü. Fas ve İspanya güvenlik güçlerinin ortak operasyonuyla bu ikinci göç dalgası engellendi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, El Cezire Arapça kanalına verdiği özel röportajda, Türkiye'nin bölgesel politikasını ve Mekke Paktı'nın geleceğini değerlendirdi. Erdoğan, Mısır'ın pakta katılımının mümkün olduğunu ve Türkiye'nin Suriye, Gazze ve Lübnan konularında aktif rol alacağını belirtti.