Goldman Sachs'ın son analizine göre, Türkiye'nin ihracat performansındaki düşüş ve artan cari açık, Türk Lirası'nda daha hızlı bir değer kaybına izin verilmesini gündeme getirebilir.
Uluslararası yatırım bankası Goldman Sachs'ın son analizi, Türkiye ekonomisinin dış dengesinde yaşanan baskılara dikkat çekerek, Türk Lirası'nda daha hızlı bir değer kaybına izin verilmesinin tercih edilebileceğini öne sürdü. Bu durumun temelinde, ülkenin ihracat performansındaki zayıflama ve buna bağlı olarak artan cari işlemler açığı yer alıyor.
Analize göre, Türkiye 2009-2019 yılları arasında gelişmekte olan ekonomiler arasında reel ihracatta en güçlü büyüme performanslarından birini sergilemişti. Ancak bu görünüm son yıllarda değişti; raporda 2022-2024 döneminde reel ihracatın büyüklüğünün yatay bir seyir izlediği, 2025'in ikinci yarısından itibaren ise aşağı yönlü bir eğilime girdiği belirtildi.
Goldman Sachs, ihracattaki bu zayıflamanın cari işlemler dengesini olumsuz etkilediğine vurgu yaparak, 2026 yılı sonunda cari açığın yaklaşık 60 milyar dolar seviyesine ulaşacağını öngördü. Bu miktarın, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 3,5'ine karşılık geleceği ifade edildi.
Raporda, ihracat performansındaki zayıflığın ürün grupları ve hedef pazarlar bazında ayrıntılı şekilde incelendiği belirtildi. İhracattaki yavaşlama ilk olarak ara mallarında başlarken, daha sonra tüketim mallarına yayıldı; sermaye malları ise diğer ürün gruplarına kıyasla daha dirençli bir görünüm sergiledi.
Analizde, Türkiye'nin ara malı ihracatındaki pazar payı kayıplarının büyük ölçüde Çin kaynaklı olduğu, Avrupa dışındaki pazarlarda da rekabet gücünün zayıfladığı ifade edildi. Tüketim mallarında ise pazar payı kayıplarının ağırlıklı olarak Çin dışındaki ihracatçılar, özellikle Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri tarafından Avrupa pazarında doldurulduğu belirtildi.
Raporda ayrıca, Avrupa ve Orta Doğu ekonomilerindeki büyüme ivmesinin zayıflamasının, Türkiye'nin bu bölgelere yönelik ihracatını son dönemde olumsuz etkileyen başlıca unsurlar arasında yer aldığı vurgulandı. Türkiye'nin ihracat fiyatlarının özellikle 2019'dan bu yana Polonya ve Mısır gibi rakip ülkelere kıyasla daha hızlı yükseldiğine dikkat çekilerek, bunun uluslararası pazarlarda rekabet gücü üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.
Goldman Sachs, rekabet gücündeki zayıflamanın cari işlemler açığını artırdığını ve bunun uygulanan dezenflasyon programı açısından önemli risklerden biri olduğunu değerlendirdi. Raporda, ekonomi yönetiminin dış dengedeki baskının farkında olduğu ancak önceki dönemlerden farklı olarak politika ayarlamalarına gidilebileceği ifade edildi.
Morgan Stanley'nin son raporu, Orta Doğu'daki askeri gerilimin ve artan enerji fiyatlarının Türkiye'nin enflasyonla mücadelesini ve faiz indirimi beklentilerini olumsuz etkilediğini ortaya koydu. Banka, potansiyel yeni sıkılaşma riskine işaret etti.
Ortadoğu'daki jeopolitik gerilimlerin ve yükselen petrol fiyatlarının etkisi altında olan küresel piyasalar, risk iştahında bir toparlanma sergiliyor. Bu durum, ABD Merkez Bankası'nın faiz politikaları ve yaklaşan ekonomik verilerle birlikte yakından takip ediliyor.
Rusya'nın kömür madenciliğiyle öne çıkan eski sanayi kenti Vorkuta, madenlerin kapanmasıyla nüfusunu hızla kaybetti. Kentte boşalan konutlar, yüksek aidat ve ısıtma giderlerinden kaçmak isteyen mülk sahipleri tarafından 100 dolar veya 4 bin 700 lira gibi sembolik bedellerle satışa sunuluyor.